Sắp lại một góc riêng trong nhà là niềm vui nhỏ gần như không tốn tiền: bạn dọn một khoảng vài mét vuông, đổi chỗ những món sẵn có, chỉnh ánh sáng, rồi chỉ thêm đúng một món nhỏ nếu thật cần. Kết quả là một chỗ để ngồi mỗi ngày mà bạn thấy nó là của mình, thứ nhiều người đi làm, nhiều người mẹ không có dù sống trong một căn nhà đầy đủ.
Bài này giúp bạn chọn chỗ theo diện tích nhà, trình tự dọn trước khi mua, cách đổi chỗ đồ đạc có sẵn, cách chỉnh ánh sáng cho góc đọc hay góc ngồi nghỉ, nguyên tắc thêm một món, cách giữ góc khỏi bị lấn dần, và những chỗ hay làm hỏng việc.
Góc riêng là gì và vì sao đáng làm
Góc riêng không cần là một căn phòng. Nó có thể là một chiếc ghế cạnh cửa sổ, một đầu bàn ăn, một khoảng ban công đủ đặt hai chậu cây và một ghế xếp. Điều làm nên góc riêng là ba thứ: bạn ngồi đó thường xuyên, những thứ ở đó do bạn chọn, và người khác trong nhà biết đó là chỗ của bạn.
Chị Mai, nhân viên ngân hàng ở Lâm Đồng, mẹ của hai đứa nhỏ, sống trong căn nhà ba tầng mà không có chỗ nào thật sự là của chị. Bàn làm việc bị con chiếm làm bàn học, sofa là chỗ cả nhà xem tivi, phòng ngủ là chỗ chồng chị làm việc buổi tối. Một chiều thứ Bảy, chị dọn khoảng trống cạnh cửa sổ chiếu nghỉ cầu thang, kéo chiếc ghế mây cũ từ nhà kho ra, đặt một chiếc đèn bàn, một chậu dương xỉ. Chị không mua gì cả. Từ hôm đó, mỗi tối sau khi con ngủ, chị ngồi ở đó hai mươi phút uống trà.
Góc riêng là món tự thưởng đặc biệt vì nó dùng được mỗi ngày, không hết như một bữa ăn, không cũ đi như một món đồ. Và việc tự tay sắp lại nó cũng là một buổi chiều vui, giống như chuyển nhà mà không phải chuyển đi đâu.
Chọn chỗ theo diện tích nhà
Không phải nhà nào cũng có chỗ thừa. Bảng dưới gợi ý chỗ hay dùng được nhất theo kiểu nhà, bạn chọn một chỗ đi qua mỗi ngày nhưng không nằm trên lối đi chính.
| Kiểu nhà | Chỗ hay dùng được | Kích thước cần | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Phòng trọ một gian | Đầu giường cạnh cửa sổ, một bên bàn | Khoảng một mét vuông | Dùng ghế xếp, thu gọn được |
| Căn hộ nhỏ | Ban công, góc phòng khách cạnh cửa sổ | Một đến hai mét vuông | Ban công cần mái che, tránh nắng chiều |
| Nhà ống nhiều tầng | Chiếu nghỉ cầu thang, góc sân thượng | Khoảng hai mét vuông | Kiểm tra lối thoát hiểm vẫn thông |
| Nhà có sân | Hiên nhà, gốc cây | Tuỳ ý | Chọn chỗ có bóng mát buổi chiều |
| Nhà ở chung nhiều thế hệ | Một đầu phòng ngủ, ngăn bằng kệ thấp | Khoảng một mét vuông | Nói trước với người nhà |
Chỗ tốt nhất thường là chỗ có ánh sáng tự nhiên, ít người qua lại, và gần ổ điện nếu cần đèn. Nếu phải chọn giữa rộng mà ồn và chật mà yên, hãy chọn chật mà yên.
Nếu chưa chắc, đặt tạm một chiếc ghế ở hai chỗ khác nhau, mỗi chỗ ngồi thử ba buổi tối. Chỗ nào bạn tự nhiên muốn quay lại thì chọn chỗ đó, đừng chọn theo bản vẽ trong đầu.
Dọn trước, đừng mua trước
Sai lầm hay gặp nhất là mở trang mua sắm tìm đồ trang trí trước khi dọn. Làm ngược lại: dọn trước, rồi mới biết mình thiếu gì.
- Lấy ba cái thùng hay túi to, ghi giữ lại, chuyển chỗ, bỏ đi.
- Bê hết mọi thứ khỏi khoảng định làm góc riêng. Lau sạch sàn, tường, bậu cửa sổ.
- Xếp từng món vào một trong ba thùng. Món nào không dùng một năm qua và không có kỷ niệm thì bỏ hoặc cho.
- Đứng ở khoảng trống một lúc. Ngồi xuống sàn, nhìn ra cửa sổ, tưởng tượng mình sẽ làm gì ở đây: đọc, uống trà, đan len, viết.
- Chỉ mang trở lại những món phục vụ việc đó. Thùng chuyển chỗ thì xử lý ngay trong ngày, đừng để nó đứng ở hành lang cả tuần.
Phần dọn thường mất một buổi chiều và là phần làm bạn thấy nhẹ nhõm nhất. Rất nhiều người dọn xong thì thấy góc đã đủ đẹp, không cần thêm gì.
Đổi chỗ đồ sẵn có trong nhà
Trong nhà hầu như luôn có những món đang nằm sai chỗ. Đi một vòng và để ý những thứ này:
- Một chiếc ghế ít ai ngồi: ghế mây ở nhà kho, ghế đẩu trong bếp, ghế bành cũ của ông bà. Ghế là trung tâm của góc, chọn chiếc bạn ngồi lâu không mỏi.
- Một mặt kê nhỏ: chiếc đôn, hộp gỗ, chồng sách to, đủ để đặt ly trà và cuốn sách.
- Một chiếc đèn: đèn bàn của con không dùng nữa, đèn ngủ ở phòng khác.
- Vải: một tấm khăn choàng cũ làm tấm phủ ghế, một chiếc gối tựa đổi vỏ.
- Cây xanh: tách một nhánh trầu bà hay lưỡi hổ từ chậu lớn sang chậu nhỏ.
- Một vật có kỷ niệm: tấm ảnh, chiếc bình của mẹ, món quà nhỏ ai tặng. Một là đủ, đừng biến góc thành tủ trưng bày.
Đổi chỗ có một lợi thế mà mua mới không có: những món đó đã hợp với nhà bạn về màu sắc và chất liệu, vì chúng vốn ở đây. Góc mới trông như luôn thuộc về căn nhà.
Chỉnh ánh sáng cho đúng việc bạn làm ở góc
Ánh sáng ban ngày là thứ quý nhất. Đặt ghế sao cho cửa sổ ở bên cạnh, không ở sau lưng làm bóng đổ lên trang sách, cũng không ở thẳng trước mặt làm chói.
Đèn vàng ấm cho góc nghỉ. Nếu góc để uống trà, nghe nhạc, nói chuyện, dùng đèn ánh vàng ấm, cường độ vừa. Ánh sáng ấm làm không gian dịu và dễ thả lỏng vào buổi tối.
Đèn trung tính cho góc đọc, viết, đan. Việc cần nhìn rõ chi tiết hợp với ánh sáng trắng trung tính, đủ sáng. Đèn đặt ở phía đối diện tay thuận để bóng tay không đổ lên chỗ đang nhìn.
Đừng chỉ dùng đèn trần. Đèn trần chiếu đều cả phòng nên góc riêng trông như mọi chỗ khác. Một chiếc đèn riêng cho góc là thứ đánh dấu nó là của bạn.
Thử vào đúng giờ bạn hay ngồi. Sắp xong, ngồi thử vào buổi tối nếu bạn hay ngồi tối, buổi sáng nếu bạn hay ngồi sáng. Chỗ đẹp lúc ba giờ chiều có thể chói hoặc tối lúc khác.
Thêm đúng một món nhỏ, nếu thật cần
Đặt mức chi trước. Một món cho góc riêng không nên vượt quá khoảng một bữa ăn ngoài. Nếu cái bạn muốn đắt hơn thế, như một chiếc ghế đọc sách tốt, đó là món của quỹ đồ dùng, cần lên kế hoạch riêng.
Chờ ít nhất một tuần sau khi dọn. Ngồi ở góc mới bảy ngày, bạn sẽ biết thật sự thiếu gì: có khi là một chiếc gối tựa lưng, có khi là một chỗ treo áo khoác, không phải món đẹp bạn thấy trên mạng.
Ưu tiên món làm việc tốt hơn. Một chiếc đèn tốt hơn, một tấm đệm ngồi êm hơn có giá trị hơn một món trang trí. Đồ trang trí thì vật sẵn có đã làm được.
Tự hỏi trước khi mua. Món này mình sẽ chạm vào mỗi ngày không? Nếu bỏ đi thì góc có kém đi không? Nếu cả hai câu đều trả lời không, bạn không cần nó.
Xem đồ cũ trước đồ mới. Một chiếc đèn bàn, một tấm thảm nhỏ hay một kệ gỗ thường tìm được ở người quen đang dọn nhà, ở chợ đồ cũ, với giá bằng một phần nhỏ đồ mới. Lau sạch, thay bóng đèn, kiểm tra dây điện là dùng được lâu.
Giữ góc không bị lấn dần
Góc riêng hay chết theo một cách lặng lẽ: từng món đồ của người khác đặt lên, đến khi nó thành một chỗ để đồ. Vài cách giữ:
- Nói với người nhà một câu rõ ràng: đây là chỗ của mình, mọi người ngồi thì được nhưng đừng để đồ lại.
- Mỗi tối trước khi ngủ, dành một phút trả mọi thứ không thuộc về góc về chỗ cũ.
- Không để giỏ đồ chưa gấp, túi đồ chưa cất, giấy tờ công việc ở góc, kể cả tạm thời.
- Mỗi mùa, đổi một chi tiết nhỏ như vỏ gối, cành lá, bức ảnh để góc luôn có cảm giác được chăm.
- Nếu con nhỏ thích chiếm góc của bạn, làm cho con một góc nhỏ riêng bên cạnh, thay vì cấm.
Chị Mai dán một tấm thiệp nhỏ con gái vẽ lên tường cạnh ghế, ghi góc của mẹ. Từ đó, cả nhà tự để ý không đặt đồ lên đó, còn hai đứa nhỏ thì thỉnh thoảng đến ngồi cạnh mẹ đọc truyện.
Những chỗ hay làm hỏng việc sắp góc
Mua đồ trang trí theo ảnh mạng. Góc trong ảnh được chụp ở căn nhà rộng, ánh sáng dựng sẵn. Đồ mua về đặt vào nhà mình thường lạc lõng và chỉ thêm việc lau chùi.
Đặt góc ở lối đi. Chỗ mọi người phải đi qua sẽ không bao giờ yên, và đồ trong góc sẽ bị va chạm. Lùi vào trong dù chỉ nửa mét cũng khác nhiều.
Làm góc quá nhiều chức năng. Vừa đọc sách, vừa làm việc, vừa để đồ thì góc không còn là chỗ nghỉ. Chọn một việc chính.
Dọn một lần rồi bỏ đó. Không có việc trả đồ về chỗ cũ mỗi tối, chỉ ba tuần là góc trở về như cũ.
Chọn ghế vì đẹp, không vì êm. Chiếc ghế trông xinh mà ngồi mười phút đã mỏi lưng thì góc sẽ bị bỏ không. Ngồi thử ít nhất nửa tiếng trước khi quyết định chiếc ghế nào ở lại.
Quên lối thoát và ổ điện. Đặt góc chắn cửa ra ban công, kéo dây điện ngang lối đi, hay để đèn sát rèm vải đều là những chỗ dễ gây sự cố. Một vòng kiểm an toàn mất hai phút.
Đợi nhà gọn hết mới làm góc. Nhà có con nhỏ thì không bao giờ gọn hết. Làm góc trước, nó chính là chỗ yên giữa căn nhà bề bộn.
Câu hỏi thường gặp
Nhà chật có làm được góc riêng không?
Được. Một mét vuông cạnh cửa sổ, đầu giường hoặc một khoảng ban công là đủ. Dùng ghế xếp hoặc ghế đẩu, một mặt kê nhỏ và một chiếc đèn, có thể thu gọn khi cần chỗ.
Nên mua gì đầu tiên khi làm góc đọc sách?
Đừng mua gì trước khi dọn và ngồi thử một tuần. Nếu thật sự thiếu, món đáng mua đầu tiên thường là một chiếc đèn đọc tốt hoặc tấm đệm ngồi êm, không phải đồ trang trí.
Góc đọc sách nên dùng đèn vàng hay đèn trắng?
Đọc lâu, viết hay đan len nên dùng ánh sáng trắng trung tính, đủ sáng. Góc chủ yếu để uống trà, nghỉ ngơi buổi tối thì đèn vàng ấm dễ chịu hơn. Đặt đèn ở phía đối diện tay thuận.
Làm sao để người nhà không để đồ lên góc riêng của mình?
Nói rõ với cả nhà đó là chỗ của bạn, mỗi tối dành một phút trả đồ lạ về chỗ cũ, và không tự mình để đồ tạm ở đó. Có trẻ nhỏ thì làm cho con một góc riêng bên cạnh.
Sắp lại góc riêng mất bao lâu?
Thường một buổi chiều cho phần dọn và đổi chỗ, thêm vài lần chỉnh nhỏ trong tuần đầu. Phần mua thêm nếu có nên chờ ít nhất một tuần sau khi bạn đã ngồi thử.