TuThuong.comTự Thưởng
Niềm vui nhỏ ít tốn tiền

Ký hoạ 10 phút mỗi ngày bằng bút bi: niềm vui nhỏ cho người chưa từng học vẽ

Ký hoạ mười phút mỗi ngày là niềm vui nhỏ gần như không tốn tiền: dụng cụ tối thiểu, bài tập bốn tuần đầu, cách nhìn cơ bản, vẽ ở đâu và làm gì khi thấy bản vẽ xấu.

man sketching a street corner in a small pocket notebook while sitting on a low plastic stool at a sidewalk tea stall, over the shoulder view, late afternoon light

Ký hoạ mười phút mỗi ngày bằng một cây bút bi và một cuốn sổ nhỏ là niềm vui ít tốn tiền nhất mà nhiều người chưa thử: không cần năng khiếu, không cần lớp học, chỉ cần nhìn kỹ một vật và để tay vẽ theo. Sau vài tuần, điều thay đổi nhiều nhất không phải bản vẽ, mà là cách bạn nhìn mọi thứ quanh mình.

Bài này có bảng dụng cụ tối thiểu, chương trình bốn tuần đầu cho người chưa từng cầm bút vẽ, vài cách nhìn cơ bản giúp bản vẽ khá lên nhanh, những chỗ hay ngồi vẽ, cách đối xử với những trang vẽ xấu, và những chỗ hay làm người mới bỏ cuộc.

Vì sao ký hoạ hợp làm niềm vui nhỏ

Ký hoạ là vẽ nhanh, vẽ những gì đang ở trước mặt, không cần hoàn chỉnh. Nó khác với vẽ tranh ở chỗ không có tác phẩm nào phải đẹp, chỉ có những trang sổ ghi lại cái bạn đã nhìn. Vì vậy nó hợp với người bận: mười phút lúc chờ cơm, lúc ngồi quán trà đá, lúc chờ con tan học.

Anh Quân, kế toán ở một công ty xây dựng tại Quảng Ninh, cả ngày làm việc với bảng tính. Anh chưa từng học vẽ, hồi nhỏ còn bị điểm kém môn mỹ thuật. Một lần đi công tác, ngồi chờ xe ở bến, anh lấy sổ ghi chép ra vẽ chiếc xe đạp dựng bên cạnh. Bản vẽ méo mó, nhưng anh nhận ra mình vừa có mười phút hoàn toàn quên chuyện công việc. Từ đó, mỗi ngày anh vẽ một trang, thường là lúc nghỉ trưa.

Ký hoạ còn có một lợi thế mà ít niềm vui nhỏ nào có: nó tích luỹ. Sau một năm, bạn có một chồng sổ ghi lại những chỗ đã ngồi, những đồ vật trong nhà, những người lạ ở quán nước. Mở ra xem lại giống xem một cuốn nhật ký bằng hình.

Dụng cụ tối thiểu

Người mới hay mua cả bộ bút chì nhiều độ cứng, giấy chuyên dụng, màu nước. Không cần. Ba thứ dưới đây là đủ cho mấy tháng đầu:

MónVì sao chọnMức chi tương đối
Bút bi hoặc bút kim mực đenKhông tẩy được, buộc bạn vẽ dứt khoát, không ngồi sửa mãiKhoảng một ly trà đá
Sổ nhỏ cỡ lòng bàn tay, giấy trơn hơi dàyBỏ túi được, trang nhỏ nên vẽ nhanh, không bị áp lực trang toKhoảng một bữa sáng
Một chiếc kẹp hoặc dây chun giữ trangGió không lật trang khi vẽ ngoài trờiKhông tốn, dùng đồ sẵn có
Bút chì và tẩy (tuỳ chọn)Cho ai muốn phác khung trước khi đi nétKhoảng một ly trà đá
Hộp màu nước nhỏ (để sau)Chỉ khi đã vẽ đều đặn vài tháng và muốn thêm màuKhoảng một bữa ăn ngoài

Toàn bộ phần bắt buộc chỉ bằng chừng một bữa sáng. Một cuốn sổ nhỏ vẽ mỗi ngày một trang dùng được khoảng hai, ba tháng; khi hết sổ, mua cuốn mới là một phần thưởng nhỏ cho chính việc đã vẽ đều.

Chương trình bốn tuần đầu, mỗi ngày mười phút

Mỗi tuần có một chủ đề, đi từ dễ đến khó hơn một chút. Không cần đúng từng ngày; bỏ một hôm thì hôm sau vẽ tiếp, không bù.

TuầnVẽ gìTập điều gìMẹo
Tuần 1Đồ vật trên bàn: cốc, chìa khoá, quả cam, đôi dépNhìn hình khối và đường baoVẽ mỗi vật một lần, không vẽ lại
Tuần 2Một góc phòng, bậu cửa, chiếc ghếNhìn tỷ lệ giữa các vậtĐo bằng đầu bút giơ ngang tầm mắt
Tuần 3Cây cối, chậu cây, xe máy dựng ở cổngVẽ vật có nhiều chi tiết mà không sa đàVẽ khối to trước, chi tiết sau, dừng khi hết giờ
Tuần 4Người ở quán nước, bến xe, chợBắt dáng nhanh khi người đang chuyển độngChỉ vẽ dáng bằng vài nét, không vẽ mặt

Sau bốn tuần, bạn tự chọn đề tài mình thích nhất và vẽ nhiều hơn ở đó. Có người mê vẽ nhà cũ, có người chỉ vẽ đồ ăn sáng, có người vẽ mèo nhà mình suốt cả năm. Không có đề tài nào đúng hơn đề tài nào.

Vài cách nhìn giúp bản vẽ khá lên nhanh

Nhìn vật nhiều hơn nhìn giấy. Người mới thường nhìn giấy phần lớn thời gian và vẽ theo trí nhớ về vật, nên chiếc cốc nào cũng thành chiếc cốc trong sách giáo khoa. Thử dành phần lớn thời gian nhìn vật thật, chỉ liếc xuống giấy để đặt bút.

Vẽ đường bao liên tục. Một bài tập hay: đặt bút xuống và vẽ đường bao của vật mà không nhấc bút. Nét sẽ lạ, nhưng mắt bạn học cách đi theo hình dáng thật.

Đo tỷ lệ bằng đầu bút. Duỗi thẳng tay, giơ bút lên, dùng ngón cái đánh dấu chiều cao của một vật trên thân bút rồi so với chiều rộng. Cách này giúp tránh vẽ chiếc ghế cao gấp đôi thật.

Khối to trước, chi tiết sau. Phác khung hình lớn trong một, hai phút đầu, chi tiết để cuối. Hết mười phút mà chưa vẽ xong chi tiết thì bản vẽ vẫn có hình; ngược lại, vẽ chi tiết trước thì hết giờ chỉ có một góc rất kỹ trên trang trống.

Để nguyên nét sai. Vẽ bút bi không tẩy được. Nét sai cứ để đó, vẽ nét đúng bên cạnh. Nhiều bản ký hoạ đẹp chính vì còn thấy được những lần tìm nét.

Vẽ ở đâu cho vui

Ký hoạ vui một nửa nhờ chỗ ngồi. Vài chỗ quen thuộc mà rất đáng vẽ:

  • Bàn ăn sau bữa cơm: bát đũa, ấm trà, đĩa hoa quả.
  • Quán trà đá, quán cà phê vỉa hè: có người, có xe, có ghế nhựa, ngồi lâu không ai giục.
  • Bến xe buýt, nhà chờ, sân bệnh viện khi đi cùng người nhà: những lúc chờ đợi là lúc vẽ tốt nhất.
  • Chợ buổi sáng: thúng rau, sạp cá, người bán hàng; đứng nép một bên để không chắn lối.
  • Cửa sổ nhà mình: vẽ cùng một khung cửa ở nhiều giờ, nhiều mùa khác nhau, rồi xếp các trang cạnh nhau để thấy ánh sáng đổi thế nào.
  • Công viên: cây, ghế đá, người tập thể dục, chim đậu trên dây điện.

Khi vẽ người lạ, giữ khoảng cách, vẽ dáng chứ không vẽ rõ mặt, và nếu người đó để ý, mỉm cười, cho họ xem trang vẽ nếu họ muốn. Anh Quân kể nhiều lần cô bán trà đá xin xem rồi đòi vẽ thêm cái ấm của cô cho đẹp, và từ đó anh có chỗ ngồi quen.

Khi thấy bản vẽ của mình xấu

Rất có thể bạn sẽ thấy những trang đầu xấu. Đây là chỗ nhiều người bỏ cuộc, vì họ so bản vẽ của mình với những bức ký hoạ đẹp trên mạng, của những người đã vẽ mười năm. So như vậy giống như vừa tập chạy một tuần đã so với vận động viên.

Hãy nhớ mục đích ở đây là niềm vui của mười phút nhìn kỹ, không phải bức tranh. Một trang xấu mà bạn đã ngồi yên, quên hết điện thoại trong mười phút vẫn là một phần thưởng trọn vẹn. Không cần chấm điểm, không cần đăng lên mạng, không cần cho ai xem nếu bạn không muốn.

Một cách tự kiểm nhẹ nhàng: sau mỗi tháng, đặt trang đầu tiên của tháng cạnh trang cuối cùng. Bạn thường sẽ thấy một khác biệt nhỏ, nét chắc hơn, tỷ lệ đúng hơn, hoặc đơn giản là bạn dám vẽ những thứ khó hơn. Nếu không thấy khác gì, cũng không sao; bạn vẫn có ba mươi lần mười phút yên tĩnh.

Những chỗ hay làm người mới bỏ cuộc

Mua đồ xịn trước khi có thói quen. Sổ giấy đắt làm bạn ngại vẽ hỏng, nên vẽ ít đi. Sổ rẻ giúp bạn vẽ thoải mái.

Vẽ theo ảnh thay vì vật thật. Vẽ theo ảnh dễ hơn vì mọi thứ đã phẳng sẵn, nhưng bạn bỏ mất phần quý nhất là ngồi ở một nơi và nhìn. Thỉnh thoảng thì được, đừng biến nó thành cách chính.

Đặt mục tiêu quá lớn. Mỗi ngày một tiếng sẽ không giữ được quá hai tuần. Mười phút là mức giữ được cả năm.

Đăng lên mạng ngay từ tuần đầu. Lượt thích ít làm nhiều người nản, lượt thích nhiều làm người ta vẽ để được thích. Giữ sổ cho riêng mình ít nhất vài tháng đầu.

Đợi có cảm hứng. Cảm hứng thường đến sau khi đã vẽ được vài nét, không phải trước. Mở sổ ra, vẽ thứ gần nhất trước mặt, dù đó chỉ là chiếc điều khiển tivi.

Chỉ vẽ ở nhà. Vẽ mãi những đồ vật quen trong nhà dễ chán sau vài tuần. Mỗi tuần mang sổ ra ngoài ít nhất một lần, dù chỉ là quán nước đầu ngõ, để có đề tài mới và cảm giác đi chơi.

Giữ sổ ký hoạ sau ba tháng

Sau ba tháng vẽ đều, bạn sẽ có một, hai cuốn sổ đầy. Đừng cất chúng vào ngăn kéo rồi quên. Ghi ngoài bìa khoảng thời gian, ví dụ tháng Ba đến tháng Năm, và trong từng trang ghi ngày, chỗ ngồi vẽ bằng một dòng nhỏ ở góc. Những dòng này sau vài năm có giá trị không kém bản vẽ: chúng nhắc bạn hôm đó ở đâu, chờ ai, trời thế nào.

Anh Quân đánh dấu những trang mình thích nhất bằng một mẩu giấy màu kẹp vào. Cuối năm, anh chọn mười hai trang, mỗi tháng một trang, chụp lại bằng điện thoại và in thành một tập nhỏ tặng chính mình. Chi phí in chỉ bằng khoảng một bữa sáng, nhưng anh nói đó là món quà cuối năm anh thích nhất.

Ba tháng cũng là lúc để quyết định có thêm gì hay không. Nếu bạn thấy mình muốn tô màu, đây là lúc thêm một hộp màu nước nhỏ. Nếu muốn vẽ cùng người khác, hỏi thăm xem thành phố có nhóm vẽ ký hoạ ngoài trời cuối tuần hay không; nhiều nhóm sinh hoạt miễn phí. Còn nếu cây bút bi và cuốn sổ nhỏ vẫn đủ làm bạn vui, cứ giữ nguyên như vậy.

Câu hỏi thường gặp

Người chưa từng học vẽ có tự tập ký hoạ được không?

Được. Ký hoạ là kỹ năng nhìn nhiều hơn là năng khiếu. Mỗi ngày mười phút vẽ vật thật trước mặt, bắt đầu từ đồ vật đơn giản trên bàn, sau vài tuần bạn sẽ thấy nét chắc hơn và tỷ lệ đúng hơn.

Vì sao nên ký hoạ bằng bút bi thay vì bút chì?

Bút bi không tẩy được nên buộc bạn vẽ dứt khoát, không ngồi sửa mãi một nét. Nét sai cứ để đó, vẽ nét đúng bên cạnh. Bút bi cũng rẻ, bỏ túi tiện và có sẵn ở mọi nơi.

Mỗi ngày nên vẽ bao lâu để giữ được thói quen?

Khoảng mười phút là vừa. Mức này đủ ngắn để chen vào lúc nghỉ trưa, lúc chờ cơm hay chờ xe, và đủ để mắt quen nhìn kỹ. Đặt mục tiêu một tiếng mỗi ngày thường không giữ được lâu.

Nên vẽ gì trong những tuần đầu tiên?

Tuần đầu vẽ đồ vật trên bàn, tuần hai vẽ góc phòng và ghế, tuần ba vẽ cây cối và xe dựng ở cổng, tuần bốn tập bắt dáng người ở quán nước. Đi từ đứng yên, đơn giản đến chuyển động, nhiều chi tiết.

Vẽ người lạ ở quán nước có bất lịch sự không?

Không, nếu bạn giữ khoảng cách, chỉ vẽ dáng chứ không vẽ rõ mặt, và sẵn lòng cho họ xem khi họ để ý. Nếu ai tỏ ra không thoải mái, chuyển sang vẽ cảnh vật khác.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138