Quà sinh nhật tự tặng mình nên được quyết định trước, bằng một khoản để dành nhỏ hằng tháng trong cả năm, và nên là thứ gắn với chặng đời bạn đang đi: điều bạn muốn làm tốt hơn trong năm tới, chứ không phải món bất kỳ mua vội trong ngày. Một mức hợp lý với nhiều người là khoảng một đến ba ngày công, cộng thêm một nghi thức nhỏ không tốn tiền.
Bài này giúp bạn lập quỹ sinh nhật, chọn quà theo chặng tuổi, chuẩn bị ngày sinh nhật để không bị hụt hẫng khi người khác quên, và kiểm lại sau mỗi năm để lần sau chọn đúng hơn.
Tình huống: chị Thảo và những sinh nhật bị lấp bởi việc nhà
Chị Thảo, 35 tuổi, là giáo viên tiểu học ở Hải Phòng, có hai con nhỏ. Nhiều năm liền sinh nhật chị trôi qua như một ngày thường: sáng đi dạy, chiều đón con, tối chấm bài. Chồng chị nhớ ngày nhưng thường mua một bó hoa vội trên đường về. Chị không trách, nhưng mỗi năm vẫn thấy hơi chùng xuống.
Năm ngoái, chị Thảo thử một cách khác: từ đầu năm, mỗi tháng chị để riêng một khoản nhỏ, cỡ một bữa ăn ngoài, vào một phong bì ghi "sinh nhật". Đến tháng sinh nhật, phong bì đủ cho một món chị đã muốn từ lâu: một bộ màu nước và giấy vẽ tốt, để quay lại sở thích vẽ thời sinh viên. Chị còn xin nghỉ buổi chiều, ngồi quán quen vẽ một bức nhỏ, tối về cả nhà ăn bánh.
Chị kể điều làm chị vui nhất không phải món quà mà là việc mình đã chủ động lo cho ngày của mình, thay vì đợi người khác nhớ. Cách làm này dùng được cho bất kỳ ai: người độc thân, người có gia đình, người sống xa nhà.
Lập quỹ sinh nhật từ đầu năm
Quỹ sinh nhật giúp bạn có món quà vừa ý mà không phải rút từ tiền sinh hoạt của tháng đó. Cách làm rất đơn giản.
- Ngay sau sinh nhật năm nay, quyết định mức quà cho năm sau theo tỷ lệ, ví dụ khoảng hai ngày công.
- Chia mức đó cho mười hai tháng, ra một khoản nhỏ hằng tháng, thường chỉ bằng một hai ly cà phê.
- Để khoản đó vào một ngăn riêng: phong bì, ống tiết kiệm, hoặc một tài khoản phụ chỉ dùng cho việc này.
- Ghi vào sổ hoặc phần ghi chú một danh sách mong muốn, mỗi khi nghĩ ra món gì thì thêm vào, không mua ngay.
- Khoảng một tháng trước sinh nhật, xem lại danh sách, gạch những món không còn thích, chọn một.
- Mua trong tuần sinh nhật, đúng bằng số tiền trong quỹ, không bù thêm từ tiền sinh hoạt.
Bước bốn là phần thú vị nhất. Danh sách mong muốn để qua nhiều tháng tự lọc rất tốt: những món nghĩ ra trong lúc buồn chán thường bị gạch khi xem lại, còn những món bạn vẫn muốn sau nửa năm mới là món đáng mua.
Nếu đến sinh nhật mà quỹ dư, phần dư có thể chuyển sang năm sau hoặc dùng cho bữa ăn với người thân.
Gợi ý quà sinh nhật cho mình theo chặng tuổi
Chặng tuổi không quyết định tất cả, nhưng gợi ý được bạn thường cần gì vào lúc đó. Mức chi tính tương đối theo thu nhập của chính bạn.
| Chặng | Điều thường cần | Kiểu quà hợp | Mức tương đối |
|---|---|---|---|
| Hai mươi mấy, mới đi làm | xây nền: kỹ năng, đồ dùng làm việc | khoá học ngắn, balo tốt, đồng hồ đơn giản | khoảng một đến hai ngày công |
| Ba mươi mấy, bận con nhỏ và công việc | thời gian cho riêng mình | nửa ngày nghỉ, đồ cho một sở thích, một buổi xoa bóp thư giãn | khoảng hai ngày công |
| Bốn mươi mấy | sức khoẻ, giấc ngủ, sự thoải mái | giày đi bộ tốt, bộ chăn gối, ghế ngồi đọc sách | khoảng hai đến ba ngày công |
| Năm mươi trở lên | kết nối, trải nghiệm, lưu giữ kỷ niệm | chuyến đi ngắn với bạn cũ, in và đóng khung ảnh gia đình, lớp học mới | tuỳ quỹ đã gom |
| Tuổi chẵn như 30, 40, 50 | đánh dấu một chặng | một món dùng lâu năm hoặc một trải nghiệm lần đầu | có thể gom quỹ hai năm |
Với tuổi chẵn, nhiều người muốn quà lớn hơn hẳn. Cách gọn là gom quỹ sinh nhật của hai năm, năm trước đó chỉ làm một nghi thức nhỏ. Như vậy món lớn vẫn có mà không rút từ tiền sinh hoạt.
Nghi thức nhỏ làm ngày sinh nhật khác ngày thường
Một buổi sáng không vội. Dậy sớm hơn mười lăm phút, pha một ly cà phê hay trà, ngồi yên ở ban công hoặc bậc cửa. Không mở tin nhắn công việc. Việc này không tốn đồng nào nhưng làm ngày bắt đầu khác hẳn.
Một bức thư cho chính mình. Viết vài dòng: năm qua mình đã làm được gì, điều gì mình muốn thử trong năm tới. Cất vào hộp, sinh nhật năm sau mở ra đọc. Sau vài năm, đây thành món quà có giá trị nhất.
Một món ăn mình thích, tự nấu hoặc đi ăn. Không cần chỗ đắt tiền. Món bạn thích từ nhỏ, ăn đúng chỗ quen, thường vui hơn một bữa sang trọng nhưng lạ.
Một việc lần đầu. Thử một tuyến đường đi bộ mới, một môn mới, một món mới. Ngày sinh nhật gắn với một trải nghiệm lần đầu sẽ được nhớ lâu.
Báo trước cho người thân. Nếu bạn muốn được chúc, hãy nói trước một câu nhẹ nhàng. Người thân bận rộn quên không có nghĩa là họ không quan tâm, và việc nhắc giúp cả hai tránh hụt hẫng.
Chỗ hay sai khi tự thưởng sinh nhật
Sinh nhật là dịp cảm xúc lên xuống rõ, nên cũng là dịp dễ chi sai. Những tình huống dưới đây gặp rất thường.
- Mua bù vì buồn. Nếu ngày sinh nhật không như mong đợi, rất dễ mở điện thoại đặt một món đắt để tự an ủi. Khoản này nằm ngoài quỹ và thường là món bạn không cần.
- Để người khác quyết định thay. Đợi người thân đoán đúng món mình thích, đoán sai thì thất vọng. Nếu đã có quỹ và danh sách, bạn không cần đợi ai.
- Tổ chức tiệc vượt sức để không bị coi là sơ sài. Một bữa nhỏ với vài người thân thiết thường ấm hơn một bữa tiệc đông mà bạn phải lo từng chi tiết.
- Coi cả tháng sinh nhật là tháng được tiêu thoáng. Sinh nhật là một ngày, quà là một món, không phải bốn tuần nới lỏng chi tiêu.
- Mua món giống người khác đã khoe dịp sinh nhật của họ, trong khi chặng đời của bạn cần thứ khác.
Cách tự kiểm đơn giản: một tháng sau sinh nhật, mở sổ chi tiêu ra xem tổng chi tháng đó so với tháng thường. Nếu cao hơn nhiều so với khoản quỹ đã định, năm sau hãy siết lại từ chỗ phát sinh.
Sinh nhật khi đang sống xa nhà hoặc một mình
Người đi làm xa, người độc thân sống một mình thường sợ sinh nhật hơn là mong. Nỗi sợ ấy dễ khiến người ta lấp ngày đó bằng mua sắm hoặc một cuộc vui ồn ào ngoài ý muốn. Thay vào đó, hãy lên kế hoạch như cho một người bạn quý: sáng đi bộ ở nơi bạn thích nhất trong thành phố, trưa ăn món quen, chiều làm một việc lần đầu, tối gọi video cho gia đình vào giờ đã hẹn.
Nếu có một hai người bạn ở cùng thành phố, chủ động hẹn họ một bữa đơn giản, nói rõ là sinh nhật mình, mỗi người tự trả phần của mình hoặc bạn mời một món chung. Đừng ngại nói ra; đa số mọi người vui khi được rủ.
Một mẹo nhỏ nữa: gửi quà sinh nhật của mình về địa chỉ nhà bố mẹ trước vài ngày, rồi nhờ bố mẹ chụp ảnh lúc mở ra. Bạn vừa có quà, vừa có cớ trò chuyện lâu hơn với gia đình đúng ngày đó.
Quà sinh nhật khi tiền đang eo hẹp
Giữ ngày, thu nhỏ món. Năm tài chính khó khăn không có nghĩa là bỏ qua sinh nhật. Hãy giữ nguyên nghi thức và chỉ thu nhỏ món quà: một cuốn sách đã muốn đọc, một chậu cây nhỏ, một món ăn tự nấu kỹ hơn thường ngày. Cảm giác được quan tâm đến từ việc bạn dành thời gian cho mình, không đến từ giá tiền.
Đổi tiền bằng thời gian. Nếu không có dư, hãy tặng mình một buổi chiều trống: nhờ người thân trông con, đổi ca với đồng nghiệp, hoặc đơn giản là tắt điện thoại sau sáu giờ tối. Với người bận, thời gian rảnh là món đắt nhất.
Dùng lại đồ sẵn có theo cách mới. Mang chiếc xe đạp cũ đi bảo dưỡng, sửa đôi giày yêu thích, đóng lại cuốn album ảnh. Chi phí nhỏ nhưng làm món cũ như mới, và bạn nhớ được dịp nào đã làm việc đó.
Hẹn một món lớn hơn cho năm sau. Viết món bạn thật sự muốn vào đầu danh sách mong muốn, mở quỹ ngay từ tháng sau sinh nhật. Lời hẹn có kế hoạch cụ thể làm năm eo hẹp dễ chịu hơn nhiều so với việc tự nhủ mơ hồ là sau này sẽ mua.
Sổ quà sinh nhật: kiểm lại sau mỗi năm
Một cuốn sổ nhỏ, mỗi năm một trang, ghi bốn dòng: tuổi, món quà đã chọn, số tiền theo tỷ lệ ngày công, và sau một năm món đó còn dùng hay đã bỏ xó. Chỉ cần ba bốn năm, bạn sẽ thấy rõ kiểu quà nào thật sự hợp với mình.
Chị Thảo ghi lại như vậy và nhận ra những năm trước đó, khi tự mua quà vội trong tháng sinh nhật, chị thường chọn quần áo, phần lớn chỉ mặc vài lần. Còn bộ màu nước năm ngoái thì gần như tuần nào cũng dùng. Năm nay chị định gom quỹ cho một khoá vẽ ngắn cuối tuần, nối tiếp đúng sở thích đã quay lại.
Dòng thứ tư trong sổ là dòng quan trọng nhất. Nó biến mỗi sinh nhật thành một lần học về chính mình: mình thích được thưởng bằng gì, món nào chỉ vui một tuần, món nào đi cùng mình cả năm. Không có dòng này, mỗi năm bạn lại chọn từ con số không.
Câu hỏi thường gặp
Tự mua quà sinh nhật cho mình có kỳ không?
Không kỳ. Bạn là người hiểu rõ nhất mình cần gì. Tự mua bằng quỹ đã để dành trước còn giúp bạn chọn đúng món, tránh trông chờ người khác đoán rồi hụt hẫng. Bạn vẫn có thể nhận quà từ người thân như bình thường.
Nên chi bao nhiêu cho quà sinh nhật của mình?
Mức hợp lý với nhiều người là khoảng một đến ba ngày công, gom dần trong cả năm. Người đang eo hẹp có thể chỉ bằng một hai bữa ăn ngoài. Quan trọng là tiền lấy từ quỹ đã để riêng, không lấy từ tiền sinh hoạt tháng đó.
Sinh nhật tuổi chẵn có nên chi lớn hơn không?
Có thể, nếu bạn gom quỹ của hai năm. Năm trước đó chỉ làm nghi thức nhỏ, dồn quỹ cho tuổi chẵn. Cách này giúp có món lớn hơn mà không vay mượn hay rút tiền để dành.
Sinh nhật một mình nên làm gì cho đỡ buồn?
Lên kế hoạch trước cho cả ngày: một buổi sáng đi bộ, một bữa ăn mình thích, một việc lần đầu, và một cuộc gọi đã hẹn với gia đình. Có kế hoạch rõ giúp ngày đó không trống và tránh mua sắm bù đắp.
Quà sinh nhật cho mình nên là đồ vật hay trải nghiệm?
Tuỳ chặng đời. Khi đang thiếu đồ dùng làm việc hoặc cần đồ cho giấc ngủ, đồ vật dùng hằng ngày đáng giá. Khi bận rộn và thiếu thời gian riêng, một trải nghiệm hay nửa ngày nghỉ thường mang lại nhiều hơn.