TuThuong.comTự Thưởng
Những dịp đáng tự thưởng

Tự thưởng khi tốt nghiệp đại học: món nào giúp bạn bước vào việc làm

Vừa tốt nghiệp nên tự thưởng gì khi chưa có lương: dùng tiền mừng, tiền làm thêm thế nào, bảng món phục vụ đi phỏng vấn và đi làm, cùng các khoản nên giữ lại.

Young Vietnamese graduate in a plain gown sitting on stone steps of a quiet campus courtyard, holding a bouquet, seen from the side, late afternoon light

Khi vừa tốt nghiệp mà chưa có lương, cách tự thưởng hợp lý nhất là chọn một món giúp bạn bước vào việc làm, như bộ quần áo đi phỏng vấn, chiếc balo bền hay một khoá học ngắn, và giữ lại phần lớn tiền mừng hoặc tiền làm thêm để sống qua vài tháng tìm việc. Món tự thưởng nên nhỏ hơn bạn nghĩ, vì giai đoạn chờ việc thường dài hơn dự kiến.

Bài dưới đây dành cho người vừa cầm tấm bằng trong tay: cách tính quỹ sống cho thời gian tìm việc trước, rồi mới tính phần tự thưởng; bảng món theo việc bạn sắp làm; và những thứ không cần mua dù ai cũng có vẻ đang mua.

Tình huống: Linh ra trường ở Huế và hai tháng chưa có việc

Linh, 22 tuổi, vừa tốt nghiệp ngành kế toán ở Huế. Ngày lễ tốt nghiệp, cô nhận được tiền mừng từ bố mẹ, ông bà và mấy cô chú, cộng thêm khoản tiết kiệm từ hai năm dạy kèm buổi tối. Tổng cộng tương đương khoảng ba tháng chi tiêu của cô ở phòng trọ.

Bạn bè cùng lớp rủ nhau một chuyến đi biển ba ngày để kỷ niệm, mỗi người góp một khoản không nhỏ. Linh cũng muốn đổi chiếc máy tính đã dùng từ năm nhất. Nếu làm cả hai, số tiền còn lại chỉ đủ sống chưa tới một tháng, trong khi cô chưa có lịch phỏng vấn nào.

Linh quyết định giữ hai tháng chi tiêu làm quỹ chờ việc, đi chuyến biển nhưng rút xuống hai ngày và ở chung phòng nhiều người, mua một bộ áo sơ mi và quần tây vừa người để đi phỏng vấn. Máy tính cũ được mang đi lau dọn, thay bàn phím, chạy thêm được một hai năm. Tám tuần sau, cô nhận việc ở một công ty dịch vụ kế toán. Quỹ chờ việc gần như được dùng hết, đúng như lý do cô giữ nó.

Tính quỹ chờ việc trước, phần tự thưởng sau

Tốt nghiệp khác tháng lương đầu ở một điểm: bạn chưa có dòng tiền vào đều đặn. Vì vậy thứ tự phải ngược lại, tính đủ tiền sống trước khi nghĩ tới phần thưởng.

  1. Cộng tất cả khoản đang có: tiền mừng tốt nghiệp, tiền làm thêm để dành, tiền gia đình hỗ trợ thêm nếu đã hứa rõ.
  2. Tính chi phí một tháng sống thực tế của bạn: tiền nhà, ăn uống, đi lại, điện thoại, cộng thêm khoản đi phỏng vấn như in hồ sơ, xăng xe, gửi xe.
  3. Giữ lại ít nhất hai đến ba tháng chi phí đó làm quỹ chờ việc. Người học ngành có nhiều chỗ tuyển có thể giữ hai tháng, người học ngành ít chỗ tuyển nên giữ ba tháng hoặc hơn.
  4. Phần dư sau khi trừ quỹ chờ việc mới là phần có thể dùng cho tự thưởng và kỷ niệm.
  5. Trong phần dư đó, ưu tiên món giúp bạn đi làm trước, món kỷ niệm sau.

Nếu sau bước ba gần như không còn gì, đừng nản. Tự thưởng lúc đó có thể là một bữa ăn với gia đình hoặc một buổi chụp ảnh với bạn bè ở trường, những việc gần như không tốn mà vẫn đánh dấu được cột mốc.

Nếu đã có việc làm chờ sẵn trước khi tốt nghiệp, quỹ chờ việc có thể rút xuống khoảng một tháng, vì thường phải đến cuối tháng đầu đi làm bạn mới nhận lương.

Bảng món tự thưởng theo việc sắp làm

Món tự thưởng tốt nhất khi tốt nghiệp là món bạn sẽ dùng trong năm đầu đi làm. Hãy chọn theo kiểu công việc bạn đang nộp hồ sơ.

Kiểu công việcMón nên ưu tiênMức tương đốiCó thể để sau
Văn phòng, giao tiếp khách hàngmột bộ trang phục đi phỏng vấn vừa người, giày công sở êmkhoảng hai đến bốn ngày chi tiêutúi xách, phụ kiện
Kỹ thuật, hiện trườnggiày bảo hộ hoặc giày bền, balo chống nướckhoảng hai đến ba ngày chi tiêuđồng hồ, đồ trang trí
Làm việc nhiều trên máy tínhsửa hoặc nâng cấp máy cũ, chuột và bàn phím tốttuỳ mức hỏng, thường ít hơn mua mớimàn hình phụ
Dạy học, đứng lớpgiày êm, túi đựng tài liệu bền, vài đầu sách chuyên mônkhoảng hai ba ngày chi tiêumáy chiếu mini
Chưa rõ sẽ làm gìmột khoá học ngắn về kỹ năng nhiều nghề cầnkhoảng ba đến năm ngày chi tiêumọi món đắt tiền

Với nhóm chưa rõ hướng đi, khoá học ngắn như tin học văn phòng nâng cao, viết báo cáo hay ngoại ngữ giao tiếp thường có ích hơn đồ vật, vì nó vừa là phần thưởng vừa làm hồ sơ của bạn mạnh hơn. Chọn khoá có lịch học linh hoạt để vẫn đi phỏng vấn được.

Cột "có thể để sau" không có nghĩa là không bao giờ mua. Đó là những món hợp hơn khi bạn đã có tháng lương đầu tiên.

Chuyến đi kỷ niệm với bạn cùng lớp: đi sao cho vừa túi

Rút ngắn, không bỏ. Chuyến đi cuối cùng của cả lớp có giá trị kỷ niệm thật. Nếu túi tiền hạn chế, đề nghị cả nhóm đi gần hơn hoặc ngắn hơn một ngày, đa số bạn bè cũng đang ở hoàn cảnh giống bạn và sẽ đồng ý.

Thống nhất mức góp từ đầu. Ghi rõ mỗi người góp bao nhiêu, bao gồm những gì. Chuyến đi thường đội lên vì những khoản phát sinh không ai nói trước, như ăn tối ở chỗ đắt, thuê thêm đồ chơi.

Nói thẳng nếu không đi được. Cứ nói rằng mình đang giữ tiền cho thời gian tìm việc và đề nghị một buổi gặp gần nhà thay thế. Bạn bè thật sẽ hiểu. Đổi lại, bạn không phải bắt đầu đi làm với khoản nợ mượn từ ai đó.

Đừng để chuyến đi thành cuộc thi. Không cần chọn nơi ở đẹp nhất hay chụp ảnh khoe nhiều nhất. Điều mọi người nhớ sau này là những câu chuyện, không phải chất lượng phòng.

Những thứ không cần mua khi vừa tốt nghiệp

Áp lực mua sắm dịp tốt nghiệp đến từ nhiều phía: bạn bè, quảng cáo, cảm giác "giờ mình là người lớn rồi". Dưới đây là những món thường được mua sớm nhưng hiếm khi cần ngay.

  • Máy tính hoặc điện thoại đời mới nhất, khi máy cũ vẫn chạy được sau khi sửa và dọn dẹp.
  • Nhiều bộ quần áo công sở cùng lúc. Một bộ đi phỏng vấn là đủ; khi đã đi làm, bạn mới biết nơi làm mặc kiểu gì.
  • Xe máy mới, nếu xe đang đi còn an toàn. Việc làm đầu tiên có thể ở gần hoặc xa, chưa biết loại xe nào hợp.
  • Đồ trang trí cho phòng trọ khi chưa chắc mình sẽ ở lại thành phố này.
  • Bất kỳ món nào phải trả nhiều kỳ mà bạn chưa có thu nhập để trả.

Điểm chung của danh sách này là bạn chưa biết đủ về cuộc sống đi làm sắp tới để chọn đúng. Ba tháng sau khi đi làm, bạn sẽ chọn tốt hơn nhiều, và lúc đó có lương để chọn.

Nếu người thân muốn tặng bạn một món lớn như máy tính, hãy nói thật nhu cầu của mình. Một chiếc máy vừa đủ cho việc bạn làm tốt hơn chiếc máy đắt mà bạn không dùng hết.

Nói chuyện với bố mẹ về tiền mừng và tiền hỗ trợ

Nói rõ kế hoạch quỹ chờ việc. Bố mẹ thường yên tâm hơn khi thấy con có kế hoạch cụ thể: giữ bao nhiêu tháng, tiêu vào đâu, khi nào bắt đầu tự lo. Một tờ giấy ghi ba dòng đó đủ để cuộc nói chuyện nhẹ nhàng, thay vì để bố mẹ đoán.

Hỏi thẳng về khoản hỗ trợ thêm. Nếu bố mẹ định hỗ trợ tiền nhà vài tháng đầu, hãy hỏi rõ đến tháng nào. Biết mốc này, bạn tính quỹ chờ việc chính xác hơn và không rơi vào cảnh tháng thứ tư bỗng hết nguồn.

Không nhận món lớn khi chưa cần. Có gia đình muốn tặng xe hay máy tính đắt để mừng con ra trường. Nếu đó là khoản lớn với gia đình, hãy đề nghị đổi thành món vừa đủ hoặc để dành đến khi biết rõ công việc cần gì. Lời đề nghị này thường làm bố mẹ thấy con đã chín chắn.

Hẹn một món cảm ơn khi có lương. Thay vì cố mua quà cảm ơn bố mẹ bằng tiền mừng, hãy hẹn rằng tháng lương đầu tiên sẽ dành một phần cho cả nhà. Lời hẹn rõ ràng có ý nghĩa, và bạn trả nó bằng tiền mình tự làm ra.

Tự thưởng bằng khoảng nghỉ giữa hai chặng

Có một kiểu tự thưởng ít tốn tiền mà nhiều người quên: vài tuần nghỉ thật sự trước khi đi làm. Sau bốn năm học, đặc biệt là học kỳ cuối với khoá luận và thực tập, nhiều bạn rất mệt. Nếu hoàn cảnh cho phép, một đến hai tuần về nhà, ngủ đủ, phụ bố mẹ việc nhà, gặp lại bạn cũ ở quê là cách nạp lại sức trước khi bước vào guồng làm việc.

Khoảng nghỉ này cũng nên có ranh giới. Đặt trước ngày kết thúc, ví dụ sau hai tuần sẽ bắt đầu gửi hồ sơ đều đặn mỗi ngày. Nghỉ không có hạn rất dễ kéo dài thành nhiều tháng, khi đó quỹ chờ việc hao dần mà tinh thần lại sa sút.

Trong thời gian nghỉ, có thể dùng một phần nhỏ để làm những việc bạn trì hoãn suốt thời sinh viên: học bơi, đọc mấy cuốn sách để dành, sắp xếp lại hồ sơ và ảnh thời đi học. Đó là tự thưởng gần như không tốn tiền nhưng giúp bạn khép lại một chặng đời gọn gàng.

Ba tháng sau khi đi làm: lấy lại những món đã để sau

Những món bạn đã gạch ở dịp tốt nghiệp không mất đi, chúng chỉ chờ đến lúc bạn biết rõ hơn mình cần gì. Sau khoảng ba tháng đi làm, hãy mở lại danh sách và xét từng món theo bảng dưới.

Câu hỏiNếu trả lời cóNếu trả lời không
Công việc thật sự cần món này hằng tuần?đưa lên đầu danh sách, mở quỹ riênggạch hoặc để thêm ba tháng
Nơi làm có quy định trang phục, thiết bị khác với mình nghĩ?mua theo quy định thực tếgiữ đồ đang có
Mình đã dùng tạm một món thay thế ổn chưa?không cần mua, tiếp tục dùngcân nhắc mua bản vừa đủ
Món này có làm mình đi làm đỡ mệt hơn?ưu tiên, kể cả khi không đẹpxếp sau những món giúp đỡ mệt

Linh sau ba tháng ở công ty dịch vụ kế toán nhận ra mình cần nhất là một chiếc ghế tựa lưng tốt ở phòng trọ, vì tối nào cũng phải làm thêm sổ sách mang về, chứ không phải chiếc túi xách cô từng ngắm. Món đó đã được mua bằng phần tự thưởng của tháng lương thứ hai.

Cách xét này cũng giúp bạn nhìn lại món đã mua lúc tốt nghiệp: bộ đồ phỏng vấn còn mặc đi làm được không, khoá học ngắn có giúp gì trong việc thật không. Ghi lại để lần tự thưởng sau chọn chính xác hơn.

Câu hỏi thường gặp

Tiền mừng tốt nghiệp nên dùng thế nào?

Nên chia thành ba phần: phần lớn nhất làm quỹ sống trong thời gian tìm việc, một phần cho món giúp đi làm như trang phục phỏng vấn, và một phần nhỏ cho kỷ niệm. Nếu đã có việc chờ sẵn, có thể đưa một phần quỹ chờ việc vào để dành.

Quỹ chờ việc sau tốt nghiệp nên đủ mấy tháng?

Thường từ hai đến ba tháng chi phí sống thực tế. Ngành ít chỗ tuyển hoặc bạn muốn chọn kỹ nơi làm thì nên giữ nhiều hơn. Tính cả chi phí đi phỏng vấn như xăng xe, in hồ sơ, gửi xe.

Có nên đi du lịch sau khi tốt nghiệp khi chưa có việc?

Có thể, nếu chuyến đi nằm trong phần dư sau khi đã giữ đủ quỹ chờ việc. Chuyến ngắn, gần, đi chung với bạn bè để chia chi phí là lựa chọn hợp lý. Đừng mượn tiền để đi.

Mua máy tính mới khi tốt nghiệp có đáng không?

Chỉ đáng khi máy cũ không đáp ứng được công việc bạn sắp làm và sửa không còn kinh tế. Nhiều trường hợp chỉ cần thay pin, bàn phím, ổ lưu trữ là máy cũ chạy thêm được một hai năm, đợi tới khi có lương rồi đổi.

Nếu không còn tiền dư thì tự thưởng tốt nghiệp bằng gì?

Một bữa cơm với gia đình, một buổi chụp ảnh với bạn bè ở trường, hay vài ngày nghỉ ngơi ở nhà đều là cách đánh dấu cột mốc mà gần như không tốn tiền. Phần thưởng lớn hơn có thể dời sang tháng lương đầu tiên.

Có nên học thêm khoá ngắn ngay sau tốt nghiệp không?

Nên, nếu khoá học giúp hồ sơ của bạn mạnh hơn cho đúng loại việc đang tìm và lịch học không cản việc đi phỏng vấn. Đây là kiểu tự thưởng vừa vui vừa có lợi thực tế.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138