TuThuong.comTự Thưởng
Những dịp đáng tự thưởng

Tự thưởng sau khi xong dự án lớn: chọn món theo độ mệt và độ dài của dự án

Xong một dự án kéo dài nhiều tháng nên tự thưởng thế nào: cân ngân sách theo phần thưởng công việc, chọn nghỉ ngơi hay đồ vật, và lên kế hoạch từ lúc bắt đầu.

Vietnamese man in work shirt stretching his arms beside a closed laptop on a balcony at sunset, seen from behind, warm golden light, wide shot

Sau một dự án lớn, phần tự thưởng nên tỷ lệ với độ dài và độ mệt của dự án, và thường nên có hai phần: một khoảng nghỉ thật sự trong vài ngày đầu, rồi một món hoặc trải nghiệm nhỏ giúp bạn nhớ cột mốc đó. Nếu có thưởng dự án bằng tiền, chỉ nên dùng một phần cho tự thưởng, phần còn lại đưa vào để dành hoặc quỹ cho món lớn.

Bài này chỉ cách lên kế hoạch tự thưởng ngay từ lúc dự án bắt đầu, cách chọn giữa nghỉ ngơi, trải nghiệm và đồ vật tuỳ theo bạn đã mệt kiểu gì, và cách tránh cái bẫy quen thuộc: vừa xong dự án là lao vào mua sắm để bù cho những tháng căng thẳng.

Tình huống: anh Khang và công trình kéo dài tám tháng

Anh Khang, 31 tuổi, là kỹ sư giám sát xây dựng ở Đà Nẵng. Công trình anh phụ trách kéo dài tám tháng, ba tháng cuối gần như ngày nào cũng ở công trường đến tối, cuối tuần cũng phải có mặt khi đổ bê tông. Ngày bàn giao xong, anh được thưởng dự án tương đương khoảng một tháng lương.

Phản xạ đầu tiên của anh Khang là đặt mua một chiếc máy ảnh mà anh đã ngắm từ lâu, giá gần bằng cả khoản thưởng. Vợ anh gợi ý khác: nghỉ hẳn ba ngày, về quê thăm bố mẹ, và chỉ dùng một phần khoản thưởng cho món đồ anh thích. Sau một tối nói chuyện, hai vợ chồng thống nhất: dùng khoảng hai phần mười khoản thưởng cho chuyến về quê và một ống kính cũ còn tốt cho chiếc máy ảnh anh đang có, phần còn lại đưa vào quỹ chung.

Ba tuần sau, anh Khang nói điều anh nhớ nhất không phải ống kính mà là ba ngày ngủ đủ giấc. Đây là điều thường thấy: sau dự án dài, thứ người ta thiếu nhất là thời gian và giấc ngủ, không phải đồ vật. Đồ vật vẫn có chỗ, nhưng nên đứng sau phần nghỉ.

Đo dự án để định mức tự thưởng

Không phải dự án nào xong cũng cần tự thưởng lớn. Hãy dựa vào hai yếu tố: dự án kéo dài bao lâu và bạn đã phải hy sinh những gì (giờ ngủ, cuối tuần, thời gian với gia đình). Bảng dưới gợi ý mức tương đối.

Kiểu dự ánDấu hiệuPhần nghỉ nên cóMức tự thưởng tương đối
Ngắn, vài tuầntăng ca vài tối, không mất cuối tuầnmột buổi tối hoặc nửa ngày thảnh thơibằng một hai bữa ăn ngoài
Vừa, một đến ba thángmất vài cuối tuần, ngủ ít hơn thường lệmột ngày nghỉ trọn, không mở máy làm việckhoảng một ngày công
Dài, trên ba thángmất nhiều cuối tuần, sức khoẻ và gia đình bị ảnh hưởnghai đến bốn ngày nghỉ liên tiếpkhoảng hai đến năm ngày công, hoặc một phần thưởng dự án
Dự án hỏng hoặc dừng giữa chừngmệt nhưng không có kết quả như mong muốnvẫn cần nghỉ như dự án tương ứngnhỏ hơn, thiên về nghỉ ngơi

Dòng cuối thường bị bỏ qua. Dự án không thành công không có nghĩa là bạn không mệt. Phần nghỉ vẫn cần, chỉ là phần tự thưởng bằng tiền nên nhỏ lại vì thường không có thưởng dự án đi kèm.

Nếu công ty có thưởng dự án bằng tiền, cách chia an toàn là khoảng một đến ba phần mười cho tự thưởng, phần lớn còn lại vào để dành hoặc quỹ cho một món lớn bạn đã định từ trước.

Mệt kiểu nào thì chọn kiểu thưởng đó

Mệt vì thiếu ngủ, làm đêm. Phần thưởng tốt nhất là thời gian ngủ và những thứ giúp ngủ ngon hơn về sau: bộ chăn gối mới, rèm che sáng, hai ba buổi sáng không đặt báo thức. Đừng lên lịch chuyến đi xa ngay hôm sau ngày bàn giao, cơ thể chưa kịp hồi.

Mệt vì ngồi một chỗ quá lâu. Hãy chọn thứ kéo bạn ra khỏi ghế: một đôi giày đi bộ, vài buổi bơi, một buổi sáng đạp xe ven biển hoặc ven sông. Món vận động nhỏ giúp bạn chuyển nhịp từ chế độ làm việc sang chế độ sống.

Mệt vì xa gia đình. Phần thưởng nên là thời gian với người thân: một bữa ăn cả nhà, một chuyến về quê, một ngày đưa con đi chơi. Khoản này thường không tốn nhiều nhưng bù được đúng chỗ đã thiếu.

Mệt vì căng đầu, quyết định liên tục. Chọn những việc không cần quyết định gì: một ngày đi dạo không kế hoạch, một buổi học vẽ hay nặn gốm mà người hướng dẫn lo hết. Tránh những phần thưởng lại đòi bạn nghiên cứu, so sánh nhiều, như chọn mua món đồ công nghệ phức tạp ngay lúc này.

Mệt vì thiếu thời gian cho sở thích. Đây là lúc một món phục vụ sở thích phát huy giá trị: ống kính cho người thích chụp ảnh, bộ màu cho người thích vẽ, vài cuốn sách đã để dành. Điều kiện là bạn có thời gian dùng nó trong vài tuần tới.

Lên kế hoạch tự thưởng từ ngày dự án bắt đầu

Cách hiệu quả nhất là quyết định phần thưởng trước khi dự án bận lên, khi đầu óc còn tỉnh. Làm vậy bạn có thêm động lực trong những tuần căng, và tránh được việc mua bốc đồng khi vừa xong việc.

  1. Ngay tuần đầu dự án, ghi ra một câu: khi xong việc này mình sẽ thưởng cho mình bằng gì. Chọn một món nghỉ ngơi và một món nhỏ để nhớ.
  2. Ước lượng chi phí theo mức tương đối, ví dụ khoảng một ngày công, và mỗi tháng bỏ một phần nhỏ vào quỹ riêng cho nó.
  3. Báo trước với gia đình hoặc quản lý về những ngày nghỉ dự định sau khi bàn giao, để không bị việc mới lấp vào.
  4. Giữa dự án, xem lại một lần: phần thưởng đã định còn hợp với mình không, có cần đổi không.
  5. Ngày bàn giao xong, nghỉ trước, mua sau. Ít nhất hai ngày đầu không mua món gì lớn.
  6. Sau khoảng một tuần, khi đã ngủ đủ, mới đi chọn món tự thưởng đã định.

Bước năm là quan trọng nhất. Khi vừa xong việc, cơ thể vẫn đang căng và cảm giác "mình xứng đáng" rất mạnh, rất dễ dẫn đến chi nhiều hơn dự định. Một tuần sau, bạn sẽ thấy rõ mình thật sự cần gì.

Những điều không cần làm sau dự án

Có vài thứ hay được coi là "phải làm cho xứng" sau một dự án lớn, nhưng thực ra không cần, có khi còn làm bạn mệt hơn.

  • Không cần một chuyến đi xa ngay tuần đầu. Chuyến đi gấp gáp sau dự án thường mệt hơn là nghỉ, vì lại phải sắp xếp, di chuyển, lo hành lý.
  • Không cần mời cả nhóm một bữa thật lớn bằng tiền của mình. Nếu muốn cảm ơn đồng đội, một bữa đơn giản góp chung hoặc lời cảm ơn cụ thể từng người đã đủ ý nghĩa.
  • Không cần đổi ngay thiết bị làm việc chỉ vì cảm giác chiếc cũ gắn với những ngày mệt. Nếu nó còn tốt, hãy dọn dẹp, lau chùi, sắp lại bàn làm việc thay vì mua mới.
  • Không cần đăng lên mạng hay khoe với ai mới tính là đã ăn mừng.
  • Không cần tiêu hết khoản thưởng dự án trong tháng nhận được.

Phần lớn những điều trên đều có chung một gốc: cảm giác phải làm một việc gì thật lớn để tương xứng với những tháng vất vả. Thực tế, cái bạn cần là được nghỉ và được nhớ, cả hai đều không đòi hỏi chi nhiều.

Nếu bạn thấy mình đang lên kế hoạch cho phần thưởng còn bận rộn hơn chính dự án vừa xong, đó là dấu hiệu nên gạch bớt.

Phần thưởng cho người đã gánh việc thay bạn

Một dự án dài hiếm khi chỉ có mình bạn chịu. Người ở nhà đã đón con, nấu cơm, lo việc họ hàng trong những tuần bạn vắng mặt. Đưa họ vào phần tự thưởng không làm phần của bạn nhỏ đi, mà làm nó trọn hơn. Bảng dưới gợi ý vài cách, chi phí tính tương đối.

Người đã gánh việcCách cảm ơn gọnMức tương đốiGhi chú
Vợ hoặc chồngmột ngày bạn lo hết việc nhà để người kia đi đâu tuỳ thíchgần như không tốnbáo trước vài ngày để người kia kịp lên kế hoạch
Con nhỏmột buổi đi chơi chỉ bố hoặc mẹ với con, con được chọn chỗbằng một hai bữa ăn ngoàitắt điện thoại công việc suốt buổi
Bố mẹ trông cháu giúpmột bữa cơm bạn tự nấu hoặc một chuyến đưa ông bà đi thăm người quenbằng vài bữa ăn ngoàihỏi ông bà muốn gì thay vì tự đoán
Đồng nghiệp gánh thêm việclời cảm ơn cụ thể trước cả nhóm, nhận lại một việc của họ ở dự án saukhông tốnnói rõ họ đã giúp việc gì

Cột chi phí cho thấy phần lớn cách cảm ơn đều rẻ. Thứ người ở nhà cần thường là thời gian bạn trả lại, không phải quà. Với anh Khang, việc tự đưa con đi học suốt tuần đầu sau dự án được vợ anh nhắc đến nhiều hơn mọi món mua sắm.

Nếu bạn sống một mình, hãy nghĩ tới những người đã chịu bạn trả lời tin nhắn chậm, lỡ hẹn mấy lần liền. Một cuộc gọi, một buổi cà phê bạn chủ động hẹn, là cách khép lại dự án gọn gàng.

Khi dự án kế tiếp đến ngay sát

Nhiều người không có khoảng trống nào giữa hai dự án: vừa bàn giao công trình này đã nhận công trình khác. Lúc đó phần nghỉ thường bị hy sinh đầu tiên. Nếu không thể nghỉ liền mấy ngày, hãy chia nhỏ: mỗi tuần trong tháng đầu của dự án mới, giữ một buổi tối hoặc một nửa ngày cuối tuần hoàn toàn không làm việc.

Anh Khang chẳng hạn, sau ba ngày về quê, nhận ngay một công trình mới. Anh đặt quy tắc cho mình: chiều Chủ nhật luôn để dành cho việc đi chụp ảnh ở bãi biển gần nhà với chiếc ống kính mới. Phần thưởng ấy vì thế kéo dài thành một thói quen, không chỉ là một lần mua.

Nếu dự án mới đến quá sát và bạn không có ngày phép, hãy nói chuyện với quản lý. Nhiều nơi sẵn sàng cho nghỉ bù sau giai đoạn tăng ca, chỉ là người lao động ít khi hỏi. Hỏi một cách cụ thể, kèm số cuối tuần đã làm, dễ được chấp nhận hơn.

Câu hỏi thường gặp

Có nên dùng hết thưởng dự án để tự thưởng không?

Không nên. Thưởng dự án là khoản không đều đặn, phù hợp để tăng phần để dành hoặc gom quỹ cho món lớn. Dành khoảng một đến ba phần mười cho tự thưởng là đủ để vui mà không làm mất cơ hội dùng khoản đó cho mục tiêu dài hơn.

Dự án thất bại thì có nên tự thưởng không?

Vẫn nên nghỉ ngơi tương xứng với công sức đã bỏ ra, vì mệt mỏi là thật dù kết quả không như ý. Phần thưởng bằng tiền có thể nhỏ hơn và nên thiên về những việc giúp bạn hồi sức, như ngủ đủ, đi bộ, gặp người thân.

Nên nghỉ bao lâu sau một dự án dài?

Với dự án kéo dài trên ba tháng và mất nhiều cuối tuần, hai đến bốn ngày nghỉ liên tiếp thường giúp bạn hồi lại. Nếu không thể nghỉ liền, hãy giữ một buổi không làm việc mỗi tuần trong tháng kế tiếp.

Tự thưởng bằng đồ vật hay trải nghiệm thì tốt hơn sau dự án?

Tuỳ bạn mệt kiểu gì. Thiếu ngủ và xa gia đình thì nghỉ ngơi, thời gian với người thân đáng giá hơn. Thiếu thời gian cho sở thích thì một món phục vụ sở thích là hợp, miễn bạn có thời gian dùng ngay.

Làm sao tránh mua bốc đồng ngay sau ngày bàn giao?

Đặt quy tắc nghỉ trước, mua sau: ít nhất hai ngày đầu không mua món gì lớn. Nếu đã định trước món tự thưởng từ đầu dự án, bạn chỉ cần mua đúng món đó, không cần lướt xem thêm những thứ khác.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138