Một buổi biểu diễn trực tiếp đáng làm phần thưởng khi bạn chọn đúng thể loại mình thích, đặt hạng ghế theo kiểu nghe nhìn của thể loại đó chứ không theo giá, và mua vé đúng kênh chính thức sớm. Ghế đắt nhất không phải lúc nào cũng là chỗ nghe hay nhất, và vé mua lại giá gấp mấy lần thường biến niềm vui thành tiếc tiền.
Bài này giúp bạn đặt quỹ cho một buổi diễn theo tỷ lệ thu nhập, đọc sơ đồ chỗ ngồi theo từng thể loại, quyết đi một mình hay đi cùng, tránh những rủi ro khi mua vé và làm cho phần thưởng dài hơn ba tiếng của buổi diễn.
Đặt quỹ cho một buổi biểu diễn
Giá vé dao động rất rộng tuỳ quy mô. Thay vì nhìn giá vé rồi mới quyết, hãy chọn mức quỹ trước theo thu nhập của bạn.
| Mức | Quỹ gợi ý | Thường mua được | Hợp khi |
|---|---|---|---|
| Nhẹ | Bằng một, hai bữa ăn ngoài | Kịch nói sân khấu nhỏ, nhạc phòng trà, biểu diễn sinh viên, nhạc ngoài trời | Muốn tự thưởng thường xuyên, mỗi tháng một lần |
| Vừa | Khoảng một ngày công | Hạng ghế giữa ở nhà hát, hoà nhạc giao hưởng, nhạc kịch | Mốc nhỏ: xong việc lớn, sinh nhật |
| Lớn | Để dành vài tháng | Buổi diễn lớn của nghệ sĩ bạn yêu thích nhiều năm | Một lần trong năm, dịp đặc biệt |
Cộng thêm tiền đi lại, gửi xe, bữa ăn trước giờ diễn: những khoản này có khi bằng nửa giá vé với hạng nhẹ. Nếu buổi diễn ở thành phố khác, đó đã là một chuyến đi, cần lập quỹ riêng.
Với mức lớn, hãy mở một khoản để dành riêng ngay khi buổi diễn được công bố, chia đều cho số tháng còn lại. Đến ngày mở bán, tiền đã nằm sẵn, bạn không phải rút từ quỹ sinh hoạt hay nghĩ tới chuyện vay mượn bạn bè.
Chọn chỗ ngồi theo thể loại, không theo giá
Hoà nhạc giao hưởng, thính phòng: âm thanh hoà quyện hay nhất thường ở khoảng giữa khán phòng hoặc tầng trên chính giữa, không phải sát sân khấu. Ngồi quá gần, bạn nghe rõ một bè đàn gần nhất hơn là cả dàn nhạc.
Kịch nói: gương mặt và giọng thoại là tất cả, nên gần sân khấu một chút là lợi. Hàng giữa phía trước thường đáng hơn ghế đầu hạng cao ở xa.
Nhạc kịch, múa: cần nhìn được toàn bộ đội hình và sàn diễn. Ngồi hơi cao và lùi một chút thường thấy rõ hơn ngồi sát dưới.
Ca nhạc sân khấu lớn ngoài trời: hạng đứng gần sân khấu đông và mệt, hợp người trẻ khoẻ. Muốn nghe thoải mái, chọn khu có ghế hoặc khu đứng phía sau gần loa phụ, thấy được màn hình lớn.
Ghế bị che tầm nhìn: nhiều nơi bán giá thấp hơn cho ghế khuất một phần. Với hoà nhạc, khuất một góc nhìn ít ảnh hưởng; với kịch hay múa thì nên tránh.
Cách tự kiểm trước khi chốt ghế: mở sơ đồ khán phòng, hình dung mình ngồi ở ô đó và hỏi hai câu: mình đến để nghe hay để nhìn, và mình chịu được ngồi hẹp, đứng lâu trong bao nhiêu giờ. Hai câu ấy loại được phần lớn lựa chọn sai, nhanh hơn mọi lời khuyên chung.
Mua vé an toàn, tránh mất tiền oan
Phần lớn những câu chuyện buồn quanh buổi diễn bắt đầu từ chỗ mua vé. Giữ mấy nguyên tắc sau:
- Chỉ mua qua kênh chính thức do đơn vị tổ chức công bố; đọc kỹ thông báo của họ về nơi bán.
- Không chuyển khoản cho người lạ rao bán lại vé trên mạng, dù họ gửi ảnh vé hay ảnh giấy tờ.
- Vé điện tử: không đăng ảnh vé có mã lên mạng xã hội, người khác có thể dùng mã ấy vào trước bạn.
- Đọc điều kiện đổi trả, chuyển nhượng trước khi thanh toán; nhiều buổi diễn không hoàn tiền vé.
- Đừng mua vội khi thấy đếm ngược "chỉ còn vài vé"; nếu hết, hãy chờ suất diễn khác hoặc chọn buổi tương tự.
- Không trả giá gấp mấy lần cho vé mua lại. Nếu buổi diễn quan trọng đến mức đó, hãy đặt báo thức ngày mở bán lần sau.
Mất vé vì bị lừa không chỉ mất tiền, mà còn làm hỏng cả cảm giác về buổi diễn. Nguyên tắc đơn giản: thà lỡ một buổi còn hơn mua vé không rõ nguồn.
Đi một mình hay đi cùng người khác
Nhiều người ngại đi xem biểu diễn một mình, nhưng thực ra đây là trải nghiệm hợp để đi một mình nhất: bạn ngồi im lặng suốt buổi, không ai cần trò chuyện. Đi một mình còn có lợi thế khó ngờ: ghế lẻ một chỗ ở vị trí tốt thường còn sót lại khi các cặp ghế liền nhau đã hết.
Đi cùng người khác hợp khi người đó cũng thích thể loại ấy, và khi phần trò chuyện sau buổi diễn là một nửa niềm vui. Nhưng nếu phải thuyết phục, phải trả vé cho người đi cùng chỉ vì sợ đi một mình, chi phí tự thưởng tăng gấp đôi mà niềm vui chưa chắc tăng.
Một cách hay cho cặp đôi hoặc bạn thân: mỗi người tự trả vé của mình, thay phiên nhau chọn buổi diễn. Bạn được thử thể loại mới qua mắt người kia, mà quỹ của mỗi người vẫn giữ nguyên.
Còn với cha mẹ lớn tuổi, chọn suất diễn sớm, ghế gần lối đi, rạp có thang máy hoặc ít bậc. Một buổi cải lương, một đêm nhạc xưa với cha mẹ có khi là món tự thưởng cho chính bạn hơn là quà cho họ.
Chuẩn bị cho buổi diễn: từ ngày mua vé đến tối diễn
Phần thưởng bắt đầu từ lúc bạn có vé, không phải lúc màn mở. Làm theo trình tự này để kéo dài niềm vui và tránh hỏng việc phút chót:
- Ngay khi mua vé, ghi ngày diễn vào lịch và báo trước với chỗ làm nếu cần về sớm.
- Trong những tuần chờ, nghe lại vài bản nhạc sẽ được diễn, hoặc đọc tóm tắt vở kịch; bạn sẽ hiểu sâu hơn khi xem.
- Một tuần trước, kiểm tra lại giờ mở cửa, quy định ăn mặc, có cho mang nước hay túi lớn không.
- Ngày diễn, ăn tối nhẹ trước, đến sớm khoảng ba mươi phút để tìm chỗ gửi xe, đi vệ sinh, ngồi xuống thong thả.
- Trong buổi diễn, tắt chuông điện thoại và cất đi. Hạn chế quay phim; phần lớn nơi biểu diễn không cho, và nhìn qua màn hình thì bạn đang xem một bản nhỏ của thứ bạn đã trả tiền.
- Sau buổi diễn, đi bộ một đoạn hoặc ngồi uống gì đó trước khi về, để buổi tối không kết thúc đột ngột trong dòng xe.
Những khoản không đáng chi thêm quanh buổi diễn
Vé là phần chính, nhưng nhiều người tiêu quanh buổi diễn nhiều hơn cả tiền vé. Những khoản sau thường không làm buổi tối vui hơn:
- Bữa tối sang trọng ngay trước giờ diễn: ăn vội vì sợ trễ, rồi ngồi buồn ngủ trong khán phòng. Một bữa nhẹ vừa đủ là hợp.
- Áo thun, gậy phát sáng, đồ lưu niệm in hình nghệ sĩ: vui trong vài giờ, phần lớn nằm trong tủ sau đó.
- Xe đưa đón đắt tiền vào giờ tan buổi diễn, khi giá tăng cao; đi bộ một đoạn rồi mới gọi xe, hoặc hẹn người nhà đón ở phố bên.
- Nâng hạng ghế phút chót khi thấy còn chỗ trống; ghế bạn đã chọn theo thể loại thường đã đủ tốt.
- Mua vé cho cả buổi diễn tiếp theo ngay trong đêm vì đang cao hứng; để vài ngày rồi hãy quyết.
Cách giữ đúng mức: trước khi đi, ghi một con số tối đa cho mọi khoản ngoài vé, và mang theo đúng phần đó. Niềm vui của một buổi diễn đến từ âm nhạc và sân khấu, không đến từ những thứ mua thêm xung quanh nó.
Tình huống mẫu: bác Lâm và đêm hoà nhạc đầu tiên
Bác Lâm, thợ may về hưu ở Hà Nội, cả đời nghe nhạc cổ điển qua radio nhưng chưa từng vào nhà hát. Con gái gợi ý mua vé cho bác, nhưng bác muốn tự thưởng bằng tiền của mình, dành dụm từ khoản lương hưu mỗi tháng một ít.
Bác chọn mức quỹ "vừa", khoảng một ngày công của thời còn đi làm. Thay vì ghế hàng đầu, bác chọn ghế tầng trên chính giữa theo lời một người bạn từng đi nhiều, và chọn suất chiều cuối tuần để không phải về muộn. Bác đi một mình, tự đi xe buýt, đến sớm bốn mươi phút ngồi ngắm khán phòng.
Bác kể lại rằng điều làm bác bất ngờ nhất là nghe được tiếng đàn rất nhỏ ở cuối bản nhạc, thứ radio không bao giờ cho bác nghe. Từ đó bác đặt một nhịp đều: hai lần mỗi năm, mỗi lần một buổi, quỹ để dành từng tháng.
Cái bác Lâm làm đúng nằm ở ba chỗ nhỏ: tự chọn ghế theo thể loại thay vì theo giá, chọn suất diễn hợp sức mình, và biến một lần thử thành một nhịp đều có quỹ riêng. Không có chỗ nào trong đó cần tiêu quá sức.
Khi không mua được vé hoặc lỡ buổi diễn
Buổi diễn bạn chờ hết vé ngay ngày mở bán là chuyện thường gặp. Đừng để nỗi tiếc ấy đẩy bạn sang mua vé lại giá cao. Thay vào đó, xem đơn vị tổ chức có mở thêm suất, có danh sách chờ chính thức hay có buổi diễn tương tự trong vài tháng tới.
Một lối khác ít người để ý: những buổi tổng duyệt mở cho khán giả, những đêm diễn của nhạc viện, trường sân khấu, những dàn nhạc nhỏ diễn ở thư viện hay nhà văn hoá. Chi phí thấp hơn nhiều, không khí gần gũi, và bạn có thể ngồi gần nghệ sĩ hơn ở nhà hát lớn.
Nếu lỡ buổi diễn vì việc đột xuất, hãy đọc lại điều kiện chuyển nhượng; nhiều nơi cho đổi tên người xem qua kênh chính thức. Nhường vé cho một người bạn cũng tốt hơn để ghế trống. Và đừng coi đó là phần thưởng bị mất: quỹ của bạn chỉ chuyển sang buổi diễn kế tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Đi xem hoà nhạc lần đầu cần mặc gì?
Thường chỉ cần trang phục lịch sự, gọn gàng như đi dự một buổi gặp mặt trang trọng vừa phải. Một số đêm diễn có quy định riêng, hãy đọc thông báo của đơn vị tổ chức. Mang áo khoác mỏng vì khán phòng có thể lạnh.
Ghế đắt nhất có phải là ghế nghe hay nhất không?
Không hẳn. Với hoà nhạc, khoảng giữa hoặc tầng trên chính giữa thường cho âm thanh hoà quyện hơn hàng đầu. Với kịch nói thì gần sân khấu có lợi. Chọn theo thể loại, đừng chỉ nhìn vào hạng giá cao nhất.
Có nên mua lại vé của người khác khi đã hết vé không?
Rủi ro cao. Vé có thể là giả, đã bán cho nhiều người, hoặc mã vé đã bị dùng. Nếu thật sự muốn, chỉ nhận vé qua kênh chuyển nhượng chính thức của đơn vị tổ chức, không chuyển tiền trước cho người lạ.
Đi xem biểu diễn một mình có kỳ không?
Không kỳ, rất nhiều người đi một mình. Trong suốt buổi diễn mọi người đều im lặng xem, nên đi một mình hay đi cùng không khác nhau bao nhiêu. Ghế lẻ ở vị trí tốt còn dễ tìm hơn khi bạn chỉ cần một chỗ.
Làm sao để buổi diễn đáng nhớ hơn?
Chuẩn bị trước bằng cách nghe lại nhạc hoặc đọc về vở diễn, đến sớm, cất điện thoại trong suốt buổi, và dành thời gian sau buổi diễn để ngồi lại hoặc ghi vài dòng cảm nhận. Phần chờ và phần nhớ lại cũng là phần thưởng.
Tự thưởng bằng xem biểu diễn bao lâu một lần thì hợp lý?
Tuỳ quỹ. Mức nhẹ như kịch sân khấu nhỏ hay nhạc phòng trà có thể mỗi tháng một lần. Mức lớn như buổi diễn của nghệ sĩ yêu thích thì một lần một năm, để dành dần hằng tháng thay vì rút một lần.