TuThuong.comTự Thưởng
Niềm vui nhỏ ít tốn tiền

Đọc sách ở thư viện công cộng cuối tuần: làm thẻ, chọn chỗ, đọc như phần thưởng

Thư viện công cộng là phần thưởng cuối tuần gần như miễn phí: các loại thư viện nên thử, làm thẻ, chọn chỗ và giờ, cách chọn sách khi chưa biết đọc gì và tự kiểm.

university student reading at a long wooden table in a quiet public reading room with tall windows, seen from behind, dust in afternoon sunbeams

Một buổi chiều cuối tuần ở thư viện công cộng là phần thưởng gần như miễn phí: chỗ ngồi yên, ánh sáng tốt, hàng nghìn cuốn sách để chọn, và khoảng thời gian không ai đòi gì ở bạn. Nhiều thư viện cho đọc tại chỗ mà không cần thẻ, còn làm thẻ để mượn về thường chỉ tốn một khoản nhỏ, tuỳ nơi.

Bài này giúp bạn biết các loại thư viện có thể tới, những gì thường cần để làm thẻ, chọn chỗ và giờ đến, một nghi thức nhỏ để buổi đọc có cảm giác được thưởng, cách chọn sách khi chưa biết đọc gì, và cách tự kiểm sau một tháng xem thói quen này có hợp với bạn không.

Vì sao thư viện là phần thưởng bị bỏ quên

Phần lớn người đi làm chỉ nhớ đến thư viện thời đi học. Khi muốn đọc sách, họ mua sách mới, rồi kệ sách đầy dần những cuốn đọc dở. Khi muốn có chỗ ngồi yên, họ ra quán cà phê và trả tiền cho cả chỗ ngồi lẫn đồ uống. Thư viện công cộng gộp cả hai thứ đó lại và gần như không thu đồng nào.

Minh, sinh viên năm hai ở TP Hồ Chí Minh, ở ghép phòng với hai bạn, cuối tuần phòng lúc nào cũng ồn. Trước đây cậu tự thưởng sau tuần thi bằng một buổi ngồi quán, một ly nước bằng một bữa cơm sinh viên. Một lần đi ngang thư viện của thành phố, cậu vào thử, ngồi bốn tiếng đọc hết nửa cuốn tiểu thuyết mà cậu mua từ năm nhất chưa mở. Từ đó, chiều Chủ nhật của cậu là ở thư viện.

Điều hay của thư viện là nó buộc bạn chậm lại theo một cách dễ chịu. Không có nhạc, không có ai mời mua, xung quanh là người cũng đang đọc. Sự im lặng chung đó làm việc tập trung dễ hơn nhiều so với ngồi một mình ở nhà.

Những loại thư viện bạn có thể tới

Mỗi tỉnh, thành phố có cách tổ chức khác nhau. Bảng dưới là những loại thường gặp, bạn hỏi thăm hoặc tra trang thông tin của địa phương để biết chỗ gần nhất.

Loại thư việnThường cóHợp với
Thư viện tỉnh, thành phốPhòng đọc lớn, kho sách nhiều, phòng báo chí, khu thiếu nhiNgười muốn chọn nhiều sách, ngồi cả buổi
Thư viện, phòng đọc ở nhà văn hoá, trung tâm văn hoáKhông gian nhỏ, sách phổ thông, gần nhàNgười muốn ghé một, hai tiếng
Thư viện trường đại họcSách chuyên ngành, chỗ ngồi họcSinh viên, người học thêm; thường cần thẻ của trường
Tủ sách cộng đồng, tủ sách khu phốSách quyên góp, mượn tự giácNgười muốn đổi sách, góp sách cũ
Phòng đọc của các trung tâm văn hoá nước ngoàiSách ngoại văn, có khi có sự kiệnNgười học ngoại ngữ, thích sách nước ngoài

Bắt đầu với thư viện gần nhất, không cần lớn nhất. Một thư viện nhỏ đi bộ mười phút là tới sẽ được bạn ghé thường xuyên hơn một thư viện lớn phải chạy xe nửa tiếng.

Lần đầu đến, dành mười lăm phút đi một vòng các phòng, hỏi xem kho sách nào được tự chọn trên kệ, kho nào phải viết phiếu để thủ thư lấy ra. Biết trước cách tổ chức giúp những lần sau bạn vào thẳng chỗ mình thích.

Làm thẻ và những quy định thường gặp

Quy định mỗi nơi khác nhau, nên lần đầu hãy hỏi thẳng ở quầy. Những điều thường gặp:

  • Đọc tại chỗ ở nhiều thư viện công cộng không cần thẻ, chỉ cần gửi đồ và ghi tên; một số nơi yêu cầu xuất trình giấy tờ tuỳ thân.
  • Làm thẻ để mượn sách về nhà thường cần căn cước công dân, có nơi cần ảnh, và có thể có phí làm thẻ hoặc phí thường niên nhỏ. Học sinh, sinh viên, người cao tuổi có khi được giảm.
  • Số sách mượn mỗi lần và thời hạn mượn thường giới hạn, ví dụ vài cuốn trong khoảng hai tuần, có thể gia hạn.
  • Thư viện thường cấm mang đồ ăn vào phòng đọc, chỉ cho nước lọc có nắp; giữ im lặng, điện thoại để rung.
  • Giờ mở cửa cuối tuần có thể khác ngày thường; nhiều nơi nghỉ một ngày trong tuần hoặc nghỉ trưa. Xem giờ trước khi đi để không về tay không.

Nếu bạn hay quên trả sách, hãy đặt nhắc lịch ngay khi mượn. Phí trả trễ thường nhỏ, nhưng cảm giác áy náy khiến nhiều người ngại quay lại thư viện, và đó mới là thứ mất lớn nhất.

Chọn chỗ ngồi và giờ đến

Đến sớm hơn giờ đông khách. Ở thành phố lớn, mùa thi, phòng đọc kín chỗ từ sáng. Đến vào giờ mở cửa hoặc đầu buổi chiều, bạn có nhiều chỗ để chọn.

Chọn chỗ gần cửa sổ, xa lối đi. Ánh sáng tự nhiên đỡ mỏi mắt hơn, còn ngồi xa lối đi thì ít bị làm phiền bởi người qua lại.

Phân biệt phòng đọc và phòng tự học. Nhiều nơi có khu dành cho người mang tài liệu riêng vào học. Nếu bạn đến để đọc thưởng, ngồi ở phòng đọc sách của thư viện sẽ có không khí thư thả hơn.

Mang áo khoác mỏng. Phòng đọc có điều hoà thường lạnh, ngồi lâu dễ mỏi người.

Đặt một khoảng thời gian rõ ràng. Ví dụ từ hai đến năm giờ chiều. Có giờ về giúp buổi đọc có đầu có cuối, không trôi vào cảm giác đang trốn việc.

Thử một chỗ khác vào lần sau. Nhiều thư viện có góc đọc ngoài hiên, khu báo chí hay phòng đọc thiếu nhi rộng rãi. Đổi chỗ mỗi vài tuần giúp buổi đọc không thành thói quen nhạt.

Mượn sách về nhà: kéo dài buổi thưởng sang cả tuần

Một buổi ở thư viện thường không đủ để đọc hết một cuốn. Mượn về giúp phần thưởng cuối tuần kéo dài sang những tối trong tuần: thay vì lướt điện thoại trước khi ngủ, bạn đọc tiếp vài chục trang của cuốn đang dở. Nhiều người nói điều này làm họ ngủ dễ hơn, đơn giản vì mắt rời khỏi màn hình sớm hơn.

Để mượn về mà không thành gánh nặng, mỗi lần chỉ mượn một hoặc hai cuốn, một cuốn chính và một cuốn mỏng dự phòng. Đặt sách ở chỗ dễ thấy, cạnh gối hay trên bàn ăn, chứ không cất lên kệ. Giữ sách cẩn thận: bọc bìa nếu cần, không gập trang, không để gần chỗ nước. Sách của thư viện đã qua tay nhiều người và sẽ còn qua tay nhiều người nữa.

Minh có một mẹo nhỏ: ngày trả sách cũng là ngày đi thư viện tiếp. Như vậy cậu không bao giờ trễ hạn, và lúc nào cũng có lý do để quay lại. Nếu đến hạn mà chưa đọc xong, hỏi gia hạn thay vì trả rồi quên mượn lại. Nếu cuốn sách không hấp dẫn sau một tuần, trả sớm và chọn cuốn khác; không ai chấm điểm bạn đọc hết hay không.

Biến buổi đọc thành phần thưởng

Đọc ở thư viện có thể chỉ là một buổi ngồi đọc, hoặc là một buổi bạn chờ đợi cả tuần. Khác biệt nằm ở vài nghi thức nhỏ:

  1. Chọn một buổi cố định trong tuần, ghi vào lịch như một cuộc hẹn.
  2. Trên đường đến, ghé mua một món ăn vặt nhỏ để dành ăn ở ghế đá sân thư viện lúc giải lao, vì trong phòng đọc thường không được ăn.
  3. Gửi điện thoại vào tủ đồ cùng túi xách nếu thư viện cho phép, hoặc tắt hẳn mạng. Đây là bước làm buổi đọc khác hẳn ở nhà.
  4. Đọc một mạch khoảng bốn mươi lăm phút, rồi ra ngoài đi bộ năm phút, nhìn cây, uống nước.
  5. Trước khi về, ghi một câu bạn thích nhất trong buổi đọc vào sổ tay. Sau vài tháng, cuốn sổ đó là một món quà bạn tự gom cho mình.

Minh thêm một bước của riêng cậu: đọc xong một cuốn thì tự thưởng một ly chè ở quán đầu đường thư viện. Phần thưởng nhỏ nối vào phần thưởng lớn hơn là cả buổi đọc.

Chọn sách khi chưa biết đọc gì

Bắt đầu ở kệ sách mới nhập hoặc sách vừa trả. Nhiều thư viện có kệ trưng sách mới hoặc xe đẩy sách người khác vừa trả. Đó là cách nhanh nhất để thấy cái người khác đang đọc.

Hỏi thủ thư. Nói đơn giản: mình thích kiểu sách nào, cuốn nào gần đây đọc thấy hay. Thủ thư thường gợi ý được nhiều hơn bạn nghĩ.

Quy tắc mười trang. Đọc mười trang đầu; nếu không muốn đọc tiếp thì đổi cuốn, không áy náy. Ở thư viện, đổi sách không tốn đồng nào, đây chính là lợi thế lớn nhất so với mua sách.

Luân phiên dày và mỏng. Sau một cuốn dày, chọn một cuốn mỏng hoặc tập truyện ngắn, để có cảm giác đọc xong thường xuyên.

Đọc những thứ không bao giờ mua. Sách ảnh, sách du ký, sách về một nghề lạ. Thư viện là chỗ thử những thứ bạn không chắc đáng bỏ tiền.

Tự kiểm sau một tháng và những chỗ hay sai

Sau bốn buổi, hãy tự trả lời mấy câu này để biết thói quen có đang làm đúng việc của nó:

  • Bạn có mong tới buổi thư viện trong tuần không, hay đi vì đã tự hứa?
  • Bạn đã đọc xong ít nhất một cuốn chưa? Nếu chưa, có thể bạn đang chọn sách quá nặng cho một buổi thư giãn.
  • Bạn đã tốn bao nhiêu cho những buổi đó, so với một buổi ngồi quán? Nếu tiền ăn vặt và gửi xe cộng lại vượt một buổi quán, hãy giảm bớt phần ăn vặt.
  • Bạn có mang việc công ty vào thư viện làm không? Nếu có, buổi thưởng đã thành buổi làm thêm; tách hai việc ra hai ngày khác nhau.
  • Bạn có mua thêm sách vì đọc thử ở thư viện thấy thích không? Mua là ổn nếu cuốn đó bạn muốn đọc lại nhiều lần; nếu chỉ đọc một lần, mượn là đủ.

Nếu sau một tháng thấy thư viện quá xa hoặc quá đông, đổi sang tủ sách cộng đồng gần nhà hoặc mượn sách về đọc ở ban công. Điều cần giữ là khoảng thời gian đọc không điện thoại, không phải bản thân toà nhà.

Câu hỏi thường gặp

Đọc sách tại chỗ ở thư viện công cộng có cần làm thẻ không?

Tuỳ nơi. Nhiều thư viện công cộng cho đọc tại chỗ chỉ cần gửi đồ và ghi tên hoặc xuất trình giấy tờ tuỳ thân. Thẻ thường chỉ cần khi bạn muốn mượn sách về nhà.

Làm thẻ thư viện thường cần những giấy tờ gì?

Thường cần căn cước công dân, có nơi cần ảnh thẻ, và có thể có phí làm thẻ hoặc phí thường niên nhỏ. Quy định mỗi thư viện khác nhau, nên hỏi trực tiếp ở quầy trong lần đầu tới.

Không biết đọc gì thì chọn sách ở thư viện thế nào?

Bắt đầu từ kệ sách mới hoặc xe sách vừa trả, hỏi thủ thư một gợi ý, và dùng quy tắc mười trang: đọc mười trang đầu, không thích thì đổi cuốn khác mà không cần áy náy.

Thư viện có phải là chỗ hợp để làm việc cuối tuần không?

Thư viện yên nên làm việc được, nhưng nếu bạn coi buổi thư viện là phần thưởng thì nên tách hẳn khỏi việc công ty. Mang việc vào là buổi nghỉ thành buổi làm thêm.

Mượn sách hay mua sách thì tốt hơn cho người đọc ít?

Với người đọc ít hoặc đang thử thể loại mới, mượn tốt hơn vì không tốn tiền và đổi được thoải mái. Chỉ nên mua những cuốn bạn chắc sẽ đọc lại hoặc muốn ghi chú lên trang.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138