Dạo phố buổi sáng sớm một mình là phần thưởng gần như không tốn tiền: bạn ra khỏi nhà trước khi phố đông, đi chậm theo một cung đường chọn sẵn, nhìn những thứ thường ngày bỏ qua, rồi kết thúc bằng một bữa sáng nhỏ. Khác với đi bộ tập thể dục, dạo phố không đếm bước hay đo tốc độ; thước đo duy nhất là bạn về nhà với cảm giác thành phố của mình rộng hơn một chút.
Bài này giúp bạn chọn giờ đi theo mùa, bốn kiểu cung đường hợp với buổi sáng, những thứ nên mang và không cần mang, vài trò nhỏ để mắt nhìn phố khác đi, cách ăn sáng vừa túi tiền, và vài điều để buổi dạo an toàn, không làm phiền ai.
Dạo phố khác đi bộ tập thể dục ở chỗ nào
Đi bộ tập thể dục có mục tiêu: đủ số bước, đủ thời gian, nhịp tim lên một mức. Bạn thường đi một vòng quen, mắt nhìn phía trước hoặc nhìn đồng hồ. Đó là việc tốt, nhưng nó là việc phải làm. Dạo phố thì ngược lại: không có đích, được dừng bất cứ lúc nào, được rẽ vào con hẻm lạ chỉ vì thấy giàn hoa giấy đẹp.
Anh Tâm, thợ điện ở Huế, ngày thường chạy xe khắp thành phố đi sửa điện cho khách. Anh đi qua đủ mọi con phố nhưng chưa bao giờ thật sự nhìn chúng. Sáng Chủ nhật đầu tiên anh thử để xe ở nhà, đi bộ dọc bờ sông từ năm giờ rưỡi, anh mới thấy những người chèo đò vớt rác, những bà cụ tập dưỡng sinh, ánh nắng đầu tiên chiếu lên mái nhà cũ. Anh nói đó là buổi sáng anh thấy mình được nghỉ thật, dù chân đi nhiều hơn ngày thường.
Vì vậy, khi coi dạo phố là phần thưởng, bạn hãy bỏ hết thứ khiến nó giống việc phải làm: không đặt mục tiêu số bước, không đi vòng quen hằng ngày, không vừa đi vừa nghe sách để tranh thủ học.
Chọn giờ đi theo mùa và thời tiết
Giờ đẹp nhất để dạo là khoảng một tiếng trước và sau lúc mặt trời mọc. Mỗi miền, mỗi mùa giờ đó khác nhau một chút.
| Mùa | Giờ nên ra khỏi nhà | Lưu ý |
|---|---|---|
| Hè ở miền Bắc và miền Trung | Khoảng 5 giờ đến 5 giờ 30 | Sau 7 giờ đã nóng; mang nước, chọn đường có bóng cây |
| Đông ở miền Bắc | Khoảng 6 giờ 15 đến 6 giờ 45 | Trời tối muộn, có sương; mặc áo sáng màu, đội mũ len |
| Mùa mưa ở miền Trung | Khi tạnh, thường sáng sớm | Tránh đường ven sông khi nước lên; mang áo mưa mỏng |
| Mùa khô ở miền Nam | Khoảng 5 giờ 30 đến 6 giờ | Nắng lên nhanh; ăn sáng sớm rồi về trước 8 giờ |
| Mùa mưa ở miền Nam | Sáng sớm thường khô ráo | Mưa hay đổ chiều nên buổi sáng là lúc đẹp nhất |
| Ngày có sương mù | Đi muộn hơn chừng nửa tiếng | Xe cộ khó thấy người đi bộ; tránh băng qua đường lớn |
Không cần đi mỗi ngày. Một buổi sáng cuối tuần là đủ để có cảm giác được thưởng; đi quá dày, buổi dạo lại thành thói quen tập luyện.
Bốn kiểu cung đường hợp với buổi sáng
Đường chợ. Đi qua một khu chợ lúc người bán vừa bày hàng là cách nhìn thành phố thức dậy rõ nhất: rau còn ướt, cá còn tươi, tiếng chào hàng đầu ngày. Chỉ cần đi ở mép, không chắn lối người mua.
Đường ven sông, ven hồ. Không gian mở, gió mát, ánh sáng đẹp. Hợp cho người muốn yên và muốn thở. Ở những thành phố có sông chảy qua như Huế, Cần Thơ, Đà Nẵng, đây là cung đường dễ tìm nhất.
Phố cũ, khu nhà cũ. Mái ngói, cửa gỗ, ban công sắt, những ngôi nhà mà bạn sẽ không nhìn thấy khi chạy xe. Đi chậm và nhìn lên cao, phần đẹp nhất thường ở tầng hai.
Một khu dân cư bạn chưa đi bao giờ. Đi xe buýt hay xe đạp tới một phường lạ trong thành phố, rồi đi bộ trong đó một tiếng. Cảm giác như đi du lịch ngắn mà chi phí chỉ bằng vé xe.
Đường quanh trường học cũ của bạn. Đi lại con đường ngày xưa đi học, ghé nhìn cổng trường, hàng quà vặt đầu ngõ còn hay đã đổi. Cung đường này hợp với những buổi sáng bạn muốn nhớ lại, và thường cho nhiều cảm xúc nhất so với quãng đường đi. Nếu trường ở xa, để dành nó cho dịp về quê, ghép với một bữa sáng ở quán quen năm nào.
Mang gì và không cần mang gì
Buổi dạo càng nhẹ tay thì càng dễ thành niềm vui. Một túi nhỏ đeo chéo là đủ:
- Một chai nước nhỏ, nhất là mùa hè.
- Một ít tiền lẻ cho bữa sáng và vé xe, để không phải lấy điện thoại ra thanh toán và rồi lướt luôn.
- Điện thoại để chế độ không làm phiền, chỉ dùng để chụp ảnh và gọi khi cần.
- Giày đi bộ êm chân, không cần giày thể thao chuyên dụng; dép quai hậu chắc chân cũng được.
- Áo khoác mỏng hoặc áo mưa gấp gọn tuỳ mùa.
- Một cuốn sổ nhỏ và bút nếu bạn thích ghi lại vài dòng hoặc vẽ nhanh.
Không cần mang: tai nghe, đồng hồ đếm bước, máy ảnh to, đồ ăn vặt. Tai nghe nhất là thứ nên để ở nhà; phần lớn cái hay của phố buổi sáng là âm thanh, tiếng chổi tre, tiếng xe đạp, tiếng gọi nhau í ới.
Mấy trò nhỏ giúp mắt nhìn phố khác đi
Đi phố quen mãi thì mắt sẽ quen theo. Mỗi buổi chọn một trò, chơi trong im lặng:
- Săn một màu. Chọn màu vàng chẳng hạn, rồi để ý mọi thứ màu vàng trên đường: cửa sổ, hoa, áo người bán, thùng xốp. Bạn sẽ thấy phố có những lớp màu mà ngày thường không nhận ra.
- Nhìn lên tầng hai. Cả buổi chỉ chú ý phần phía trên tầm mắt: mái, ban công, cây trồng trên sân thượng, dây điện.
- Đếm cây cổ thụ. Đếm và đặt tên cho những cây to nhất trên cung đường, lần sau đi lại để xem chúng đổi lá thế nào.
- Năm tấm ảnh thôi. Chỉ được chụp năm tấm cho cả buổi, nên phải chọn kỹ.
- Hỏi một câu. Hỏi người bán hàng một câu đơn giản về món họ bán, như rau này mua ở đâu, bánh này làm từ mấy giờ. Câu chuyện ngắn đó thường là phần nhớ lâu nhất.
Những trò này không có điểm, không có thắng thua. Mục đích duy nhất là làm mắt chậm lại.
Ăn sáng ở đâu cho vừa túi
Bữa sáng là phần thưởng nhỏ kết thúc buổi dạo, và cũng là chỗ dễ tiêu quá tay nhất nếu bạn bước vào một quán đẹp vì thấy mình xứng đáng. Một nguyên tắc đơn giản: bữa sáng sau buổi dạo không đắt hơn một bữa sáng bình thường của bạn quá bao nhiêu. Phần đặc biệt nằm ở chỗ ăn ở đâu, không ở giá.
Chọn một hàng vỉa hè bạn chưa từng ăn trên cung đường vừa đi, một gánh xôi, một xe bánh mì, một quán bún chỉ bán buổi sáng. Quán nào nhiều người địa phương ngồi thì thường là quán ngon và giá dễ chịu. Anh Tâm có một quy tắc riêng: mỗi lần dạo là một quán mới, ghi tên món và con đường vào cuốn sổ nhỏ. Sau một năm, anh có một danh sách hơn bốn mươi hàng ăn sáng ở Huế mà bạn bè anh hay hỏi mượn.
Nếu đang để dành, bạn có thể mang theo một ổ bánh mì làm ở nhà và một hộp sữa, ngồi ăn ở ghế đá ven hồ. Phần thưởng vẫn còn nguyên, vì cái bạn được là khoảnh khắc ngồi yên giữa phố buổi sáng.
Một buổi dạo mẫu từ lúc ra khỏi nhà đến lúc về
Nếu chưa biết bắt đầu thế nào, thử theo trình tự của anh Tâm vào một sáng Chủ nhật, rồi tự sửa cho hợp với mình:
- Tối thứ Bảy chọn sẵn cung đường và một quán ăn sáng dự phòng, để sáng ra không phải nghĩ. Đặt báo thức sớm hơn ngày thường khoảng nửa tiếng, đi ngủ sớm hơn tương ứng.
- Năm giờ rưỡi rời nhà, uống một cốc nước ấm trước khi đi. Mười phút đầu đi thật chậm, chỉ để quen với không khí và tiếng phố.
- Đi khoảng bốn mươi phút đến một tiếng theo cung đường đã chọn. Dừng ở bất kỳ chỗ nào thấy đẹp, ngồi ghế đá vài phút nếu muốn. Chơi một trò nhỏ trong lúc đi.
- Khoảng sáu giờ rưỡi tìm chỗ ăn sáng, ngồi ít nhất hai mươi phút, không mở điện thoại xem tin tức hay email công việc.
- Trên đường về, mua một món nhỏ cho bữa trưa ở chợ nếu tiện, như một bó rau hay mớ cá, để buổi dạo nối vào bữa cơm nhà.
- Về nhà, viết hai dòng vào sổ: đi đường nào, thấy gì đáng nhớ nhất. Lần sau mở sổ ra chọn cung đường mới.
Cả buổi mất chừng hai tiếng, chi phí chỉ là một bữa sáng. Nếu tuần đó mệt, cắt ngắn còn ba mươi phút đi bộ quanh khu nhà cũng vẫn được tính là một buổi dạo.
An toàn và tôn trọng người xung quanh
Đi trên vỉa hè, băng đường ở chỗ có vạch. Buổi sáng sớm xe ít nên nhiều người chạy nhanh, nhất là xe tải giao hàng. Mặc áo sáng màu vào mùa đông khi trời còn tối.
Hỏi trước khi chụp người. Người bán hàng, bà cụ tập dưỡng sinh có thể không muốn bị chụp. Một câu hỏi lịch sự là đủ, còn nếu họ lắc đầu thì chụp cảnh khác.
Tôn trọng khu dân cư. Đi trong ngõ nhỏ thì nói khẽ, không dừng lâu trước cửa nhà người ta, không đứng nhìn vào trong nhà.
Báo người nhà cung đường. Nhất là khi đi một mình ở khu lạ, hãy nhắn cho người nhà biết bạn đi đâu và mấy giờ về.
Mang theo ít đồ giá trị. Không đeo trang sức, không cầm điện thoại hờ hững trên tay ở chỗ vắng. Tiền lẻ để riêng một túi, giấy tờ để túi khác. Buổi dạo vui nhất khi bạn không phải lo canh đồ.
Câu hỏi thường gặp
Dạo phố buổi sáng có khác gì đi bộ tập thể dục không?
Khác ở mục đích. Đi bộ tập có mục tiêu số bước, thời gian, tốc độ; dạo phố không có đích, được dừng, được rẽ vào hẻm lạ. Dạo phố là để nhìn và thư thả, không phải để đạt chỉ số nào.
Mấy giờ đi dạo phố buổi sáng là đẹp nhất?
Khoảng một tiếng quanh lúc mặt trời mọc. Mùa hè miền Bắc nên ra khỏi nhà khoảng năm giờ đến năm giờ rưỡi, mùa đông khoảng sáu giờ mười lăm, miền Nam quanh năm khoảng năm giờ rưỡi đến sáu giờ.
Đi dạo một mình buổi sáng có cần mang tai nghe không?
Không nên. Phần hay của phố buổi sáng nằm nhiều ở âm thanh, và tai nghe cũng làm bạn kém để ý xe cộ. Nếu muốn nghe nhạc thì để dành cho đoạn ngồi ăn sáng.
Làm sao để buổi dạo không trở nên nhàm chán sau vài tuần?
Đổi cung đường mỗi lần, luân phiên giữa đường chợ, ven sông, phố cũ và khu dân cư lạ, và mỗi buổi chọn một trò nhỏ như săn một màu hay chỉ được chụp năm tấm ảnh.
Ăn sáng sau buổi dạo nên chi bao nhiêu là hợp lý?
Một mốc đơn giản là không đắt hơn bữa sáng thường ngày của bạn quá nhiều. Phần đặc biệt nên nằm ở chỗ ăn mới lạ, như một hàng vỉa hè chưa thử, chứ không ở giá tiền.