Một chiếc balo đi làm bền là chiếc có vải dày dệt chặt, mép vải được viền bọc, chân quai có đường may chặn nhiều lớp, khoá kéo răng to chạy trơn ở cả góc cua, quai đeo có đệm rộng và chỉnh được, ngăn laptop treo cao khỏi đáy. Tất cả những điểm đó bạn kiểm được bằng tay trong vài phút, không cần dựa vào tên hãng hay giá.
Anh Quân, kỹ sư giám sát ở Quảng Ninh, mỗi ngày chạy xe máy giữa văn phòng và công trường với laptop, sổ, áo mưa, chai nước và đôi khi một bộ đồ thay. Ba năm qua anh đã thay ba chiếc balo, chiếc nào cũng bung quai hoặc hỏng khoá sau chừng một năm. Lần này anh để dành khoảng hai ngày công, quyết định mua một chiếc dùng cho lâu. Phần dưới là những gì anh đã kiểm.
Liệt kê đồ mang thật trước khi chọn dung tích
Phần lớn người mua balo chọn theo ảnh và dung tích ghi trên mác. Cách đúng hơn là bày ra mặt bàn tất cả đồ bạn mang trong một ngày bình thường và một ngày nhiều đồ nhất.
- Máy tính và cục sạc: đo kích thước máy, vì ngăn laptop ghi một cỡ màn hình nhưng thân máy mỗi đời một khác.
- Áo mưa: với người đi xe máy, áo mưa bộ chiếm chỗ đáng kể và thường ướt, cần ngăn riêng hoặc túi treo ngoài.
- Chai nước: túi lưới hai bên hông có giữ chai chắc khi nghiêng người không.
- Hộp cơm, đồ thay, ô: những thứ này quyết định bạn cần balo hai mươi lít hay ba mươi lít.
- Giấy tờ, chìa khoá, ví: cần một ngăn nhỏ dễ lấy mà không phải mở ngăn chính.
Anh Quân phát hiện ba chiếc balo trước đều hỏng ở cùng một chỗ vì một lý do: anh nhồi quá dung tích, khoá kéo phải căng hết cỡ mới đóng được, quai gánh sức nặng vượt mức thiết kế. Chọn dung tích lớn hơn một chút so với đồ mang thật giúp mọi bộ phận làm việc nhẹ nhàng hơn.
Nhưng lớn quá cũng không tốt. Balo rỗng một nửa làm đồ xô lệch, và khoảng trống thừa thường bị lấp bằng những món không cần mang. Với người đi làm mang laptop, khoảng hai mươi đến hai mươi lăm lít thường là vừa; ai mang thêm đồ thay hay đồ nghề thì nhích lên.
Đọc vải balo: những con số và cảm giác tay
Vải là phần chịu mài mòn nhiều nhất: cọ vào yên xe, quăng xuống sàn, kéo qua cửa. Thông số hay gặp nhất là độ dày sợi, ghi bằng chữ D.
| Vải | Dấu hiệu nhận ra | Hợp với | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Sợi mảnh, khoảng 150–300D | Nhẹ, mềm, hơi bóng | Balo phụ, gấp gọn đi du lịch | Dễ rách ở đáy và góc |
| Sợi vừa, khoảng 400–600D | Chắc tay, dệt đều | Phần lớn balo đi làm hằng ngày | Tầm cân bằng giữa bền và nhẹ |
| Sợi dày, khoảng 800–1000D trở lên | Cứng, nặng, mặt vải thô | Người đi công trường, đi xe máy nhiều, mang đồ nặng | Nặng hơn khi rỗng |
| Vải có lớp tráng mặt trong | Mặt trong láng, sờ hơi nhựa | Đi mưa thường xuyên | Lớp tráng kém sẽ bong thành vảy sau vài năm |
Con số D chỉ là một phần. Hai tấm vải cùng số D có thể khác nhau nhiều về độ dệt chặt. Cách thử bằng tay: véo một nếp vải giữa hai ngón và kéo căng, vải tốt không lộ khe sáng giữa các sợi, không bị xô sợi sau khi buông. Nhìn đáy balo: đáy nên là vải dày hơn thân hoặc có lớp đệm thêm, vì đáy là nơi đặt xuống sàn mỗi ngày.
Không có balo vải nào chống nước hoàn toàn, kể cả khi quảng cáo như vậy, vì nước vẫn vào qua đường may và khoá kéo. Người đi xe máy mùa mưa như anh Quân vẫn nên có áo trùm balo hoặc bọc laptop trong một túi chống nước bên trong.
Kiểm đường may, khoá kéo và quai trong năm phút
Balo hỏng gần như luôn ở ba chỗ: chân quai, khoá kéo, đáy. Đây là những gì anh Quân làm tại chỗ bán, với từng chiếc anh đang cân nhắc.
- Lật xem chỗ quai đeo nối vào thân: phải có những đường may chặn dày, kiểu một đoạn chỉ may đi may lại dày đặc thành vệt, gọi là bọ chặn. Có bọ chặn hoặc may hình chữ nhật có đường chéo là tốt; chỉ một hai đường may thẳng là yếu.
- Lộn mặt trong ra xem mép vải: mép được viền bọc bằng dải vải thì không tưa sợi; mép cắt trần để hở sẽ tưa dần rồi bung đường may.
- Kéo thử khoá kéo chạy hết vòng, nhất là qua các góc cua. Khoá tốt chạy trơn bằng một tay, không vấp ở góc. Răng khoá càng to càng bền; khoá ngăn chính của balo đi làm nên to hơn khoá ngăn phụ.
- Nhìn đầu kéo: kim loại chắc hơn nhựa, có dây kéo phụ dễ cầm cả khi đeo găng tay.
- Kéo mạnh hai quai đeo theo hướng ngược nhau, như lúc nhấc balo nặng bằng một quai. Không được nghe tiếng chỉ căng hay thấy vải nhăn bất thường ở chân quai.
- Xem quai xách trên đỉnh: quai này hay được dùng để nhấc cả balo nặng, cần được may chặn chắc như quai đeo.
Một chiếc balo qua được sáu bước này gần như đã loại bỏ các điểm hỏng phổ biến. Phần còn lại là cảm giác khi đeo, chỉ kiểm được bằng cách cho đồ vào và đi thử.
Đeo thử với sức nặng thật, không đeo rỗng
Balo rỗng chiếc nào đeo cũng nhẹ. Hãy mang theo laptop và chai nước của bạn, hoặc xin bỏ vài cuốn sách ở chỗ bán vào cho có sức nặng gần giống ngày thường. Đeo hai quai, chỉnh dây cho đáy balo nằm khoảng ngang thắt lưng, không thõng xuống mông.
Đi lại vài phút và để ý ba chỗ. Quai đeo có đệm đủ rộng, không cứa vào cổ hay nách. Lưng balo áp vào lưng mà không có vật cứng cấn, như góc laptop hay khung kim loại. Khi cúi người, balo không trượt sang một bên. Nếu có đai ngực nhỏ nối hai quai, cài vào xem vai có nhẹ hơn không; với người đi xe máy, đai ngực còn giúp balo không xoay khi đánh lái.
Một chi tiết quan trọng với laptop: ngăn đựng máy nên treo cách đáy một khoảng, để khi bạn đặt balo xuống đất, đáy chạm sàn trước, máy không chịu cú dằn. Thò tay vào ngăn laptop, ấn xuống đáy ngăn: nếu đáy ngăn trùng với đáy balo thì mỗi lần đặt mạnh là một lần máy bị dằn.
Nhiều người khuyên không nên mang thường xuyên balo nặng quá khoảng một phần mười cân nặng cơ thể. Con số này không cứng nhắc, nhưng nếu balo của bạn thường xuyên nặng hơn thế, có lẽ nên để lại bớt đồ ở chỗ làm thay vì tìm balo có quai êm hơn.
Những chỗ sửa được và cách giữ balo bền thêm
Khoá kéo hỏng không phải là hết. Phần lớn ca khoá kéo tách răng là do đầu kéo đã mòn, thay đầu kéo ở tiệm sửa túi nhanh và rẻ. Răng khoá gãy thì thay cả dây khoá, vẫn rẻ hơn mua balo mới nhiều. Vì vậy khi chọn, balo dùng khoá răng xoắn mềm phổ biến dễ tìm tiệm sửa hơn khoá kiểu lạ.
Quai bung chỉ khâu lại được. Nếu chỉ bung chỉ mà vải chưa rách, tiệm sửa túi có thể may chặn lại chắc hơn ban đầu. Đừng đợi bung hẳn, thấy chỉ lỏng là mang đi.
Giặt đúng cách. Giặt tay bằng nước mát và chút xà phòng nhẹ, chải bằng bàn chải mềm, không cho vào máy giặt và không vắt xoắn. Phơi ngược đầu ở chỗ râm thoáng. Nắng gắt làm vải bạc và giòn lớp tráng bên trong.
Đừng nhồi quá mức. Khoá kéo phải gồng mới đóng được là đang gánh sức căng mỗi ngày. Bỏ bớt đồ hoặc chuyển đồ cồng kềnh ra ngoài.
Treo thay vì quăng. Một cái móc ở bàn làm việc hay sau cửa giúp đáy balo không bị kéo lê, không thấm nước sàn.
Balo hợp với từng kiểu đi làm
Cùng là balo đi làm, nhưng người chạy xe máy, người đi xe buýt và người đi bộ cần những điểm khác nhau. Xác định kiểu đi lại chiếm nhiều thời gian nhất của bạn trước khi so mẫu.
| Kiểu đi làm | Điểm cần ưu tiên | Điểm có thể bỏ qua | Lỗi hay gặp |
|---|---|---|---|
| Xe máy hằng ngày | Vải dày, đai ngực, khoá có nẹp che mưa, đáy cứng | Quai xách tay đẹp, túi ngoài nhiều | Balo to quá làm lệch người khi đánh lái |
| Xe buýt, tàu điện | Ngăn đồ quý sát lưng, dáng gọn, có thể đeo trước ngực | Vải quá dày nặng | Ngăn ngoài đựng ví, dễ bị móc |
| Đi bộ, đạp xe | Lưng thoáng, quai êm, nhẹ khi rỗng | Nhiều ngăn tổ chức | Lưng bí, ướt mồ hôi cả áo |
| Công trường, đi hiện trường | Vải rất dày, đáy chống mài, móc treo ngoài | Kiểu dáng văn phòng | Laptop không có ngăn chống va riêng |
| Văn phòng, ít di chuyển | Dáng gọn, ngăn tổ chức giấy tờ | Chống nước cao | Mua quá to so với đồ mang |
Anh Quân chia thời gian đi lại của mình: phần lớn là xe máy, một phần là đi bộ quanh công trường. Vì vậy anh ưu tiên vải dày, đai ngực và đáy cứng, chấp nhận chiếc balo nặng hơn chút khi rỗng.
Nếu kiểu đi lại của bạn thay đổi theo mùa, như mùa mưa chạy xe máy, mùa khô đi xe buýt, hãy chọn theo mùa khó khăn hơn. Balo chịu được mưa và xóc vẫn dùng tốt khi trời khô, còn chiều ngược lại thì không.
Những tính năng không cần trả thêm
Balo đi làm hiện nay bán kèm nhiều tính năng nghe hấp dẫn. Với phần lớn người dùng, đây là những thứ làm balo đắt và nặng hơn mà ít được dùng.
- Cổng sạc gắn sẵn trên thân: chỉ là một sợi dây nối ra pin dự phòng bạn tự để trong balo, thêm một chỗ hở cho nước vào.
- Khoá số chống trộm: kẻ gian rạch vải thì khoá không giúp được; đeo trước ngực khi đứng chỗ đông người hiệu quả hơn.
- Quá nhiều ngăn nhỏ: mỗi ngăn thêm một khoá kéo, một đường may, và bạn mất thời gian nhớ đồ ở đâu.
- Vải phản quang toàn thân, đèn gắn trên balo: người đi xe máy cần áo phản quang hơn.
- Kiểu dáng theo mùa với màu sáng: vết bẩn dầu mỡ, bùn đất sẽ hiện rõ chỉ sau vài tháng đi đường.
Bỏ hết những tính năng này đi, chiếc balo có còn qua được sáu bước kiểm không? Nếu có, bạn chỉ cần trả cho phần đó. Anh Quân chọn một chiếc vải dày màu xám đậm, ba ngăn, quai có đai ngực, không cổng sạc, không khoá số. Phần quỹ còn lại anh mua một áo trùm balo đi mưa.
Câu hỏi thường gặp
Balo đi làm nên chọn vải bao nhiêu D thì bền?
Với balo dùng hằng ngày, vải khoảng 400 đến 600D là tầm cân bằng giữa bền và nhẹ. Người đi công trường, đi xe máy nhiều hoặc mang đồ nặng có thể chọn vải khoảng 800 đến 1000D, chấp nhận balo nặng hơn khi rỗng.
Làm sao biết quai balo có chắc không trước khi mua?
Lật xem chân quai nối vào thân: cần có đường may chặn dày đặc thành vệt hoặc may hình chữ nhật có đường chéo. Kéo mạnh hai quai ngược chiều, không được nghe tiếng chỉ căng hay thấy vải nhăn bất thường.
Balo bị hỏng khoá kéo thì có sửa được không?
Thường sửa được. Khoá tách răng phần lớn do đầu kéo mòn, thay đầu kéo ở tiệm sửa túi rất nhanh. Răng gãy thì thay cả dây khoá, vẫn rẻ hơn nhiều so với mua balo mới.
Đi xe máy mùa mưa nên chọn balo thế nào?
Chọn vải dày có lớp tráng mặt trong, khoá kéo có nẹp che, và luôn mang theo áo trùm balo. Laptop nên bọc thêm túi chống nước bên trong, vì nước vẫn có thể vào qua đường may khi mưa lâu.
Có nên giặt balo bằng máy giặt không?
Không nên. Máy giặt làm cong khung lưng, bong lớp tráng và xoắn quai. Giặt tay bằng nước mát với xà phòng nhẹ, chải bằng bàn chải mềm, phơi ngược đầu nơi râm thoáng là cách giữ balo bền nhất.
Ngăn laptop treo cách đáy có thật sự cần không?
Rất nên có. Khi đặt balo xuống đất, đáy chạm sàn trước và máy không chịu cú dằn trực tiếp. Thò tay ấn xuống đáy ngăn laptop: nếu đáy ngăn trùng với đáy balo thì máy sẽ bị dằn mỗi lần đặt mạnh.