TuThuong.comTự Thưởng
Mua món tự thưởng tỉnh táo

Chi phí đi kèm món tự thưởng: phụ kiện, vật tư, bảo dưỡng và các khoản trả hằng tháng

Giá trên nhãn chỉ là phần đầu. Cách tính chi phí thật một năm của món tự thưởng gồm phụ kiện, vật tư, bảo dưỡng, gói trả hằng tháng, và chi phí cho mỗi lần dùng.

young man loading paper into a compact photo printer on a tidy desk, small stack of blank photo paper beside it, warm lamp light, close side view

Chi phí thật của một món tự thưởng trong năm đầu bằng giá mua cộng phụ kiện bắt buộc, vật tư tiêu hao, bảo dưỡng, điện nước và mọi khoản trả hằng tháng đi kèm; chia tổng đó cho số lần bạn thật sự dùng sẽ ra con số đáng so sánh nhất. Nhiều món trông vừa túi lúc mua, nhưng tiền vật tư một năm có thể bằng hoặc hơn chính giá máy.

Tính trước không phải để tự doạ mình bỏ ý định, mà để chọn mẫu hợp lý và để dành đúng. Có những món đáng đồng tiền dù chi phí duy trì cao, vì bạn dùng mỗi ngày. Có những món rẻ lúc mua nhưng thành gánh nặng nhỏ hằng tháng mà bạn không ngờ tới.

Sáu loại chi phí đi kèm hay bị quên

Không phải món nào cũng có đủ sáu loại, nhưng điểm qua cả sáu giúp bạn không bỏ sót.

Loại chi phíVí dụKhi nào phát sinh
Phụ kiện bắt buộcThẻ nhớ, ốp bảo vệ, chân đế, bộ nguồn rời, túi chống sốcNgay khi mua
Vật tư tiêu haoGiấy và mực in, lõi lọc, hạt cà phê, dây đàn, viên rửa máyĐều đặn theo số lần dùng
Bảo dưỡng, thay thếThay pin, thay má phanh, vệ sinh định kỳ, tẩy cặnVài tháng đến vài năm một lần
Điện, nước, chỗ đểMáy chạy lâu, bể cá, đồ to phải thuê thêm chỗ cấtHằng tháng
Khoản trả hằng thángGói nội dung, gói lưu trữ, gói mở khoá tính năngHằng tháng hoặc hằng năm
Kỹ năng, học phíVài buổi học để dùng đúng món mới muaThường ở tháng đầu

Hai loại hay gây bất ngờ nhất là vật tư tiêu hao và khoản trả hằng tháng, vì chúng nhỏ mỗi lần nhưng cộng lại theo năm. Hãy hỏi người bán hoặc người đã dùng một câu đơn giản: một tháng dùng bình thường thì tốn thêm khoảng bao nhiêu, rồi nhân lên mười hai. Câu trả lời thường làm người hỏi bất ngờ, theo cả hai chiều.

Ví dụ: Khánh và chiếc máy in ảnh nhỏ

Khánh làm nhân viên thiết kế ở Quảng Ninh, thích in ảnh các chuyến đi để dán lên một bức tường trong phòng. Sau dự án lớn cuối quý, Khánh định tự thưởng một chiếc máy in ảnh nhỏ, giá chỉ khoảng một ngày rưỡi công, thấy rất vừa túi.

Trong thời gian chờ, Khánh tính thử. Mỗi tấm ảnh cần một tờ giấy chuyên dụng và một phần hộp mực, cộng lại mỗi tấm tốn ngang một ly trà đá. Khánh dự tính in khoảng bốn mươi tấm mỗi tháng. Nhân lên mười hai, tiền vật tư một năm gấp khoảng ba lần giá máy. Khánh không bỏ ý định, nhưng đổi cách làm: chọn một mẫu máy có vật tư bán rộng rãi và rẻ hơn mỗi tấm, đặt mục tiêu chỉ in hai mươi tấm đẹp nhất mỗi tháng.

Khánh mở một dòng riêng trong quỹ tự thưởng tên là "giấy in", mỗi tháng để vào một khoản cố định. Bức tường đầy dần chậm hơn dự tính, nhưng ảnh nào lên tường cũng là ảnh Khánh thật sự thích. Và quan trọng hơn, tháng nào cũng không có cảm giác chiếc máy nhỏ đang lặng lẽ ăn vào tiền sinh hoạt.

Tính chi phí thật trong năm đầu và chi phí mỗi lần dùng

Làm phép tính này trong thời gian chờ, trên một tờ giấy hoặc ghi chú điện thoại. Không cần chính xác tuyệt đối, chỉ cần đúng tầm.

  1. Ghi giá mua của món đồ.
  2. Cộng các phụ kiện bắt buộc phải mua ngay để dùng được.
  3. Ước số lần dùng mỗi tháng một cách thật lòng, rồi tính vật tư tiêu hao cho một tháng, nhân mười hai.
  4. Cộng chi phí bảo dưỡng dự kiến trong năm, hỏi người đã dùng nếu không rõ.
  5. Cộng mọi khoản trả hằng tháng hoặc hằng năm đi kèm.
  6. Chia tổng cho số lần dùng trong năm. Đó là chi phí mỗi lần dùng. Năm thứ hai trở đi, bỏ giá mua ra, chỉ còn phần duy trì.
  7. So chi phí mỗi lần dùng với cách bạn đang làm hiện nay, ví dụ mua ngoài, thuê, đi dịch vụ.

Nếu chi phí mỗi lần dùng thấp hơn hoặc ngang cách cũ, món đồ đáng mua về mặt tiền bạc, phần niềm vui là lãi thêm. Nếu cao hơn nhiều, hỏi lại mình: niềm vui riêng của việc tự làm có đáng khoản chênh đó không. Câu trả lời có thể vẫn là có, và như thế là ổn, miễn là bạn biết mình đang trả cho điều gì.

Ước mức chi phí đi kèm theo loại món

Bảng dưới là mốc tương đối để bạn biết loại món mình định mua thuộc nhóm duy trì nhẹ hay nặng. Con số thật tuỳ mẫu và cách dùng.

Loại mónKhoản đi kèm chínhMức duy trì một năm so với giá mua
Máy in ảnh nhỏGiấy, mựcCó thể gấp vài lần giá máy nếu in nhiều
Máy pha cà phêHạt, tẩy cặn, gioăngThường ngang hoặc hơn giá máy, nhưng thay cho tiền mua ngoài
Xe đạpLốp, xích, má phanh, bảo dưỡngKhoảng một phần mười đến một phần năm
Máy lọc không khí, lọc nướcLõi lọc thay định kỳKhoảng một phần năm đến một nửa
Máy chơi trò chơi điện tửTrò chơi mới, gói chơi trực tuyếnRất dao động, dễ vượt giá máy
Đàn ghi ta, sách, đồ gỗDây đàn, giá sách, dầu lau gỗRất thấp

Món thuộc nhóm duy trì nặng không có nghĩa là không nên mua. Nó chỉ có nghĩa là bạn cần một dòng quỹ duy trì đi kèm, và nên chọn mẫu có vật tư dễ mua, nhiều nơi bán, để không bị phụ thuộc vào một nguồn duy nhất.

Câu hỏi cần có câu trả lời trước khi mua

Hỏi người bán, đọc hướng dẫn, hoặc hỏi người đã dùng. Những câu này thường lộ ra phần chi phí mà trang bán hàng không nhấn mạnh:

  • Vật tư tiêu hao bán ở đâu, có nhiều nơi bán không, có dễ hết hàng không.
  • Dùng vật tư tương thích của bên thứ ba có được không, có ảnh hưởng bảo hành không.
  • Bao lâu phải thay một lần những bộ phận hao mòn như lõi lọc, pin, dây, má phanh.
  • Có tính năng nào chỉ dùng được khi trả phí hằng tháng không, nếu không trả thì món đồ còn dùng được những gì.
  • Có cần phụ kiện nào mua thêm ngay mới dùng được, như thẻ nhớ, chân đế, bộ sạc rời.
  • Món đồ tốn điện cỡ nào khi dùng hằng ngày.

Câu về tính năng trả phí ngày càng quan trọng, vì nhiều thiết bị bán ra kèm phần mềm, nội dung, dịch vụ trả theo tháng. Một món đồ mất phần lớn công dụng khi bạn ngừng trả phí thực chất là một khoản thuê dài hạn, cần được tính như vậy.

Những chỗ hay sai khi tính chi phí đi kèm

Ước số lần dùng theo lúc hào hứng nhất. Tháng đầu bạn có thể dùng mỗi ngày, nhưng mức bình thường thường thấp hơn. Lấy số lần dùng ở mức bạn chắc chắn giữ được sau ba tháng.

Quên rằng giá vật tư cũng thay đổi. Vật tư độc quyền của một nhà sản xuất có thể tăng giá hoặc ngừng sản xuất. Chọn mẫu dùng vật tư phổ biến giảm được rủi ro này.

Mua phụ kiện thừa ngay từ đầu. Bộ phụ kiện trọn gói nghe hời nhưng nhiều món không bao giờ dùng. Mua phụ kiện bắt buộc trước, món khác đợi khi thật sự cần.

Coi khoản trả hằng tháng là nhỏ. Một khoản nhỏ mỗi tháng nhân mười hai, nhân vài năm có thể vượt giá món đồ. Luôn quy đổi ra con số một năm.

Tính cho máy, quên tính cho mình. Thời gian chuẩn bị, vệ sinh, bảo dưỡng cũng là chi phí. Nếu món đồ đòi nửa giờ dọn sau mỗi lần dùng, hãy chắc rằng bạn sẵn lòng bỏ nửa giờ đó.

Mở một dòng quỹ duy trì cho món đã mua

Khi đã quyết mua một món có chi phí đi kèm, hãy tách chi phí đó ra khỏi tiền sinh hoạt bằng một dòng quỹ riêng, đặt tên theo món: "quỹ xe đạp", "quỹ giấy in", "quỹ lõi lọc". Mỗi tháng để vào một khoản bằng mức trung bình đã tính, kể cả tháng chưa phải thay gì.

Cách này có hai cái lợi. Thứ nhất, khi đến hạn thay pin hay thay lốp, tiền đã sẵn, bạn không phải lấy từ quỹ tự thưởng của tháng đó hay cắt khoản khác. Thứ hai, bạn luôn thấy rõ món đồ đang tốn bao nhiêu mỗi tháng, và có thể quyết định tỉnh táo nếu một ngày thấy nó không còn đáng.

Với người thu nhập không đều, quỹ duy trì càng quan trọng: tháng thu nhập cao để vào nhiều hơn, tháng thấp vẫn có sẵn để dùng. Món tự thưởng khi được nuôi bằng một dòng quỹ rõ ràng sẽ là niềm vui đều đặn, chứ không phải một khoản phát sinh làm bạn giật mình mỗi vài tháng.

Tự kiểm sau sáu tháng: chi phí thật có khớp dự tính

Sáu tháng sau khi mua, mở lại tờ tính chi phí ban đầu và so với thực tế. Cộng những gì đã chi cho vật tư, phụ kiện, bảo dưỡng và các khoản hằng tháng, đếm lại số lần đã dùng nếu bạn có ghi. Phép so này chỉ mất mười phút nhưng cho biết món đồ có đang đúng như kỳ vọng hay không.

Nếu chi phí thực tế thấp hơn dự tính vì bạn dùng ít hơn, hãy tự hỏi món đồ còn đáng giữ không, hay nên bán lại khi còn giá. Nếu chi phí cao hơn vì bạn dùng nhiều hơn, đó thường là tin tốt: món tự thưởng đang được yêu thích, chỉ cần tăng dòng quỹ duy trì cho khớp. Nếu chi phí cao hơn mà số lần dùng không tăng, có thể vật tư đã lên giá hoặc bạn đang mua thừa; xem lại nguồn mua và cách dùng.

Ghi kết quả thành một dòng cạnh tên món trong danh sách tự thưởng. Sau vài món, bạn sẽ có hệ số riêng của mình, kiểu "mình thường đánh giá thấp vật tư khoảng một nửa", và lần tính sau sẽ sát hơn hẳn.

Câu hỏi thường gặp

Có nên chọn món rẻ hơn để đỡ chi phí duy trì không?

Không hẳn. Món rẻ đôi khi dùng vật tư đắt hơn hoặc hỏng sớm hơn. Hãy so tổng chi phí một năm và chi phí mỗi lần dùng giữa các mẫu, thay vì chỉ so giá mua trên nhãn.

Dùng vật tư không chính hãng có tiết kiệm không?

Có thể tiết kiệm đáng kể, nhưng cần đọc chính sách bảo hành trước, vì một số nhà sản xuất từ chối bảo hành khi hỏng do vật tư bên ngoài. Hết bảo hành thì rủi ro này nhỏ hơn.

Làm sao ước số lần dùng một cách thật lòng?

Nhìn vào thói quen hiện tại: bạn đang làm việc đó bao nhiêu lần mỗi tháng bằng cách khác, như mua ngoài hay đi dịch vụ. Con số đó gần với thực tế hơn mọi dự định.

Khoản trả hằng tháng đi kèm món đồ có nên đăng ký ngay không?

Chỉ đăng ký khi bạn đã dùng món đồ một thời gian và thấy cần. Nhiều gói cho dùng thử rồi tự gia hạn, nên ghi ngày hết hạn dùng thử vào lịch để quyết định có giữ hay không.

Chi phí duy trì cao có phải lý do để không tự thưởng món đó không?

Không nhất thiết. Nếu món đồ được dùng thường xuyên và đem lại niềm vui thật, chi phí duy trì là phần của phần thưởng. Điều quan trọng là tính trước và có dòng quỹ riêng cho nó.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138